มีรูปถ่ายแล้ว? ระบุหินทันทีด้วยแอป Rockby
เปิดแอปคำอธิบาย
ไทเกอร์อาย (Tiger's Eye) เป็นแร่ควอตซ์ชนิดหนึ่งในกลุ่มคาลซิโดนี (Chalcedony) ซึ่งเป็นซิลิกา (SiO2) ในรูปผลึกละเอียดมาก (cryptocrystalline) มีลักษณะเด่นคือมีสีเหลืองทองถึงน้ำตาลทอง และมีปรากฏการณ์แวววาวคล้ายตาแมว (chatoyancy) ซึ่งเกิดจากการสะท้อนแสงจากเส้นใยแร่ครอซิโดไลต์ที่ถูกแทนที่ด้วยซิลิกาในแนวขนานกัน
วิธีการระบุ
- สี
- สีเหลืองทองถึงน้ำตาลทอง มีแถบสีเข้มและอ่อนสลับกัน
- ความวาว
- คล้ายไหม (silky) ถึงคล้ายแก้ว (vitreous) เมื่อขัดเงา
- เนื้อหิน
- เรียบเนียนเมื่อขัดเงา
- รูปผลึก
- ไม่แสดงรูปผลึกที่มองเห็นได้ด้วยตาเปล่า เนื่องจากเป็นผลึกละเอียดมาก (cryptocrystalline) มักพบในรูปของมวลรวมหรือเป็นเส้นใย
- แนวแตกเรียบ
- ไม่มีแนวแตกเรียบ (none)
- สภาพแวดล้อมทางธรณีวิทยา
- พบในหินแปรเกรดต่ำถึงปานกลาง โดยเฉพาะในหินที่เคยมีแร่ใยหินครอซิโดไลต์อยู่ก่อน ซึ่งถูกแทนที่ด้วยซิลิกาในภายหลัง มักพบในสายแร่ (veins) หรือเป็นส่วนหนึ่งของหินแปร
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ความแข็ง: 6.5-7 บนมาตราโมห์ (Mohs scale)
- ความถ่วงจำเพาะ: 2.64-2.71
- ระบบผลึก: ไตรโกนัล (Trigonal) - สำหรับควอตซ์ที่เป็นองค์ประกอบหลัก
- สี: เหลืองทอง, น้ำตาลทอง, น้ำตาลแดง
- ความวาว: คล้ายไหม (silky) ถึงคล้ายแก้ว (vitreous)
- ความโปร่งใส: ทึบแสง (opaque) ถึงโปร่งแสง (translucent)
- รอยแตก: แบบก้นหอย (conchoidal) ถึงไม่สม่ำเสมอ (uneven)
- แนวแตกเรียบ: ไม่มี (none)
- องค์ประกอบ: ซิลิคอนไดออกไซด์ (SiO2) พร้อมด้วยเส้นใยของแร่ครอซิโดไลต์ที่ถูกแทนที่
ตรวจสอบด่วน
- สี: เหลืองทองถึงน้ำตาลทอง
- ความวาว: คล้ายไหม
- สีผง: ขาว
ลักษณะทางกายภาพ
- ลักษณะผลึก: มวลรวมเส้นใย (fibrous aggregates) หรือมวลรวมขนาดใหญ่ (massive)
- ชนิดแนวแตกเรียบ: ไม่มีแนวแตกเรียบ (none)
- ชนิดรอยแตก: แบบก้นหอย (conchoidal) ถึงไม่สม่ำเสมอ (uneven)
- ความเหนียว: เปราะ (brittle)
- ชนิดความวาว: คล้ายไหม (silky) บนพื้นผิวที่แตกหัก หรือคล้ายแก้ว (vitreous) เมื่อขัดเงา
การก่อตัว
เกิดจากการแทนที่แร่ใยหินครอซิโดไลต์ (crocidolite) ซึ่งเป็นแร่ในกลุ่มแอมฟิโบล (amphibole) ด้วยซิลิกา (ควอตซ์) โดยที่โครงสร้างเส้นใยของครอซิโดไลต์ยังคงอยู่ ทำให้เกิดปรากฏการณ์แวววาวคล้ายตาแมว (chatoyancy) เมื่อแสงตกกระทบ
การใช้ประโยชน์
นิยมนำมาทำเป็นเครื่องประดับ เช่น ลูกปัด จี้ แหวน และงานแกะสลักขนาดเล็ก เนื่องจากมีสีสันสวยงามและปรากฏการณ์ตาแมวที่น่าสนใจ นอกจากนี้ยังมีการนำไปใช้ในงานตกแต่งและเป็นหินสะสม
การกระจายตามอายุ
พบในหินที่มีอายุทางธรณีวิทยาหลากหลาย ตั้งแต่ยุคพรีแคมเบรียนจนถึงยุคซีโนโซอิก ขึ้นอยู่กับแหล่งกำเนิด
แหล่งที่พบ
แอฟริกาใต้
เป็นแหล่งผลิตไทเกอร์อายที่สำคัญที่สุดของโลก โดยเฉพาะในจังหวัดนอร์ทเวสต์ (North West Province) และจังหวัดเคปเหนือ (Northern Cape Province) พบในหินแปรที่เรียกว่า 'Griqualand West Sequence'
ออสเตรเลีย
พบในรัฐเวสเทิร์นออสเตรเลีย (Western Australia) โดยเฉพาะในพื้นที่ Hamersley Range
อินเดีย
มีแหล่งผลิตไทเกอร์อายในบางพื้นที่
พม่า (เมียนมา)
มีรายงานการพบไทเกอร์อายในบางแหล่ง
สหรัฐอเมริกา
พบในบางรัฐ เช่น แคลิฟอร์เนีย
เคล็ดลับการค้นหา
สังเกตปรากฏการณ์ตาแมว (Chatoyancy)
ไทเกอร์อายที่ดีจะมีปรากฏการณ์ตาแมวที่ชัดเจนและเคลื่อนไหวได้ดีเมื่อหมุนหินภายใต้แสง
ตรวจสอบสี
สีควรเป็นสีเหลืองทองถึงน้ำตาลทองที่สม่ำเสมอและมีชีวิตชีวา
ระวังของเลียนแบบ
ไทเกอร์อายบางครั้งอาจถูกเลียนแบบด้วยแก้วหรือพลาสติก ควรตรวจสอบความแข็งและความเย็นของหิน
การขัดเงา
ไทเกอร์อายมักถูกขัดเงาแบบหลังเบี้ย (cabochon) เพื่อเน้นปรากฏการณ์ตาแมว
หินที่คล้ายกัน
ตาเหยี่ยว (Hawk's Eye)
Hawk's Eye (เป็นแร่ควอตซ์ชนิดหนึ่งในกลุ่มคาลซิโดนี)
เรียกอีกชื่อว่า: หินตาเหยี่ยว
ตาแมว (Cat's Eye Chrysoberyl)
Chrysoberyl var. Cymophane
เรียกอีกชื่อว่า: ไครโซเบริลตาแมว
ตาเสือแดง (Red Tiger's Eye)
Red Tiger's Eye (เป็นไทเกอร์อายที่ผ่านความร้อน)
เรียกอีกชื่อว่า: หินตาเสือแดง
การจำแนกทางวิทยาศาสตร์
- ประเภทแร่
- ซิลิเกต (Silicate)
- กลุ่ม
- ควอตซ์ (Quartz) - คาลซิโดนี (Chalcedony) กลุ่มย่อย
- ระบบผลึก
- ไตรโกนัล (Trigonal)
- สูตรเคมี
- SiO2 (ซิลิคอนไดออกไซด์)
- องค์ประกอบ
- ซิลิคอนไดออกไซด์ (SiO2) โดยมีเส้นใยของแร่ครอซิโดไลต์ (crocidolite) ที่ถูกแทนที่ด้วยควอตซ์และออกไซด์ของเหล็ก (iron oxides) ซึ่งให้สีและปรากฏการณ์ตาแมว
สำรวจ ตาเสือ (Tiger's Eye)
ระบุหินได้ทุกที่
ฟรีบน iOS, Android และเว็บ ระบุจากรูปถ่าย ฐานข้อมูลครบถ้วน และคอลเลกชันส่วนตัวของคุณ