หินภูเขาไฟเบรกเซีย

คำอธิบาย

หินภูเขาไฟเบรกเซียเป็นหินอัคนีพุที่มีลักษณะเฉพาะคือประกอบด้วยเศษหินเหลี่ยมมุมขนาดใหญ่ (angular fragments) ที่มีขนาดตั้งแต่ 2 มิลลิเมตรขึ้นไป ฝังตัวอยู่ในเนื้อพื้นละเอียดกว่า เศษหินเหล่านี้เป็นผลมาจากการระเบิดของภูเขาไฟอย่างรุนแรง ทำให้เกิดการแตกหักของหินเดิมและถูกพัดพาออกมาสะสมตัวอย่างรวดเร็ว ลักษณะของเศษหินที่เหลี่ยมมุมบ่งชี้ว่ามีการเคลื่อนย้ายไม่มากนักก่อนที่จะตกตะกอนและแข็งตัว

วิธีการระบุ

สี

สีของหินภูเขาไฟเบรกเซียมีความหลากหลาย ขึ้นอยู่กับองค์ประกอบของเศษหินและเนื้อพื้น อาจเป็นสีเทา, ดำ, แดง, น้ำตาล, หรือเขียว

ความวาว

เนื้อพื้นอาจมีลักษณะด้าน (dull) หรือคล้ายแก้ว (vitreous) หากมีเศษแก้วภูเขาไฟมาก

เนื้อหิน

เนื้อหยาบ (clastic texture) ประกอบด้วยเศษหินเหลี่ยมมุมขนาดใหญ่ (angular fragments) ที่ฝังตัวอยู่ในเนื้อพื้นละเอียดกว่า

รูปผลึก

เศษหินที่ประกอบขึ้นเป็นเบรกเซียอาจมีลักษณะเป็นผลึกแร่ที่สมบูรณ์หรือแตกหัก

แนวแตกเรียบ

ไม่มีระนาบการแตกเรียบที่ชัดเจนในหินโดยรวม แต่แร่ธาตุแต่ละชนิดในเศษหินอาจมีระนาบการแตกเรียบของตัวเอง

สภาพแวดล้อมทางธรณีวิทยา

พบในบริเวณที่เกิดการระเบิดของภูเขาไฟอย่างรุนแรง เช่น บริเวณปล่องภูเขาไฟ, ลาดภูเขาไฟ, หรือบริเวณที่เกิดการไหลของเศษหินภูเขาไฟ (pyroclastic flows)

ข้อเท็จจริงสำคัญ

• ความแข็ง: แตกต่างกันไปตามองค์ประกอบของแร่และเศษหินที่ประกอบขึ้นเป็นหิน โดยทั่วไปประมาณ 5-7 (ตามมาตราโมส)
• ความถ่วงจำเพาะ: ประมาณ 2.4 - 2.8 g/cm³ ขึ้นอยู่กับองค์ประกอบ
• ระบบผลึก: ไม่มีระบบผลึกที่แน่นอน เนื่องจากเป็นหินที่ประกอบด้วยเศษหินและแร่หลายชนิด
• สี: หลากหลาย ขึ้นอยู่กับองค์ประกอบของเศษหินและเนื้อพื้น
• ความวาว: ด้านถึงคล้ายแก้ว
• ความโปร่งใส: ทึบแสง (opaque)
• รอยแตก: ไม่สม่ำเสมอ (irregular) หรือแบบก้นหอย (conchoidal) ในส่วนที่เป็นแก้วภูเขาไฟ
• แนวแตกเรียบ: ไม่มีระนาบการแตกเรียบที่ชัดเจนในหินโดยรวม
• องค์ประกอบ: ประกอบด้วยเศษหินภูเขาไฟ (lithic fragments), ผลึกแร่ (crystal fragments) เช่น เฟลด์สปาร์, ควอตซ์, ไพรอกซีน, แอมฟิโบล และเศษแก้วภูเขาไฟ (vitric fragments) ฝังตัวอยู่ในเนื้อพื้นละเอียดที่เป็นเถ้าภูเขาไฟหรือเศษหินภูเขาไฟขนาดเล็ก

ตรวจสอบด่วน

• สี: หลากหลาย (เทา, ดำ, แดง, น้ำตาล, เขียว)
• ความวาว: ด้านถึงคล้ายแก้ว
• สีผง: ไม่มีค่าเฉพาะเจาะจง ขึ้นอยู่กับองค์ประกอบของแร่ในเนื้อพื้นและเศษหิน

ลักษณะทางกายภาพ

• ลักษณะผลึก: ไม่มีรูปแบบผลึกที่แน่นอน เนื่องจากเป็นหินที่ประกอบด้วยเศษหินและแร่หลายชนิด
• ชนิดแนวแตกเรียบ: ไม่มี
• ชนิดรอยแตก: ไม่สม่ำเสมอถึงก้นหอย
• ความเหนียว: เปราะ (brittle)
• ชนิดความวาว: ด้านถึงคล้ายแก้ว

การก่อตัว

เกิดจากการสะสมตัวและเชื่อมประสานกันของเศษหินภูเขาไฟที่มีขนาดใหญ่กว่า 2 มิลลิเมตร ซึ่งถูกพัดพาออกมาจากการระเบิดของภูเขาไฟอย่างรุนแรง เศษหินเหล่านี้อาจเป็นหินภูเขาไฟเดิมที่แตกหัก (lithic fragments), ผลึกแร่ (crystal fragments), หรือเศษแก้วภูเขาไฟ (vitric fragments) ที่ฝังตัวอยู่ในเนื้อพื้นละเอียด (matrix) ที่เป็นเถ้าภูเขาไฟหรือเศษหินภูเขาไฟขนาดเล็กกว่า

การใช้ประโยชน์

ใช้เป็นวัสดุก่อสร้าง, หินประดับ, หินถมถนน, และบางครั้งใช้ในการผลิตซีเมนต์

การกระจายตามอายุ

พบได้ในชั้นหินภูเขาไฟที่มีอายุตั้งแต่ยุคพรีแคมเบรียนจนถึงปัจจุบัน

แหล่งที่พบ

เคล็ดลับการค้นหา

หินที่คล้ายกัน

การจำแนกทางวิทยาศาสตร์

ประเภทแร่

หินอัคนีพุ (Extrusive Igneous Rock)

กลุ่ม

หินภูเขาไฟ (Volcanic Rocks)

ระบบผลึก

ไม่มี (เป็นหินรวม)

สูตรเคมี

ไม่มีสูตรเคมีเฉพาะเจาะจง เนื่องจากเป็นหินที่ประกอบด้วยแร่ธาตุและเศษหินหลายชนิด

องค์ประกอบ

ซิลิเกตเป็นหลัก (silicate-rich) โดยมีองค์ประกอบแตกต่างกันไปตามชนิดของหินภูเขาไฟที่แตกหัก

สำรวจ หินภูเขาไฟเบรกเซีย