สโนว์เฟลกออบซิเดียน

คำอธิบาย

สโนว์เฟลกออบซิเดียนเป็นหินภูเขาไฟชนิดแก้วที่มีลักษณะเฉพาะคือมีจุดหรือลวดลายคล้ายเกล็ดหิมะสีขาวหรือเทาอ่อนกระจายอยู่บนพื้นผิวสีดำหรือน้ำตาลเข้ม ลวดลายเหล่านี้เกิดจากการตกผลึกของแร่คริสโตบาไลต์ ซึ่งเป็นแร่ในกลุ่มซิลิกาที่ตกผลึกในอุณหภูมิสูงภายในเนื้อแก้วออบซิเดียนที่เย็นตัวลงอย่างรวดเร็ว

วิธีการระบุ

สี

พื้นผิวสีดำหรือน้ำตาลเข้ม มีจุดหรือลวดลายคล้ายเกล็ดหิมะสีขาวหรือเทาอ่อนกระจายอยู่

ความวาว

ผิวมันวาวคล้ายแก้ว (Vitreous luster)

เนื้อหิน

เนื้อละเอียดมากถึงอสัณฐาน (Aphanitic to Amorphous) มีผลึกคริสโตบาไลต์ขนาดเล็กแทรกอยู่

รูปผลึก

อสัณฐาน (Amorphous) สำหรับเนื้อแก้วออบซิเดียน ส่วนคริสโตบาไลต์เป็นผลึกขนาดเล็กมาก มักเป็นทรงกลมหรือรัศมี (spherulitic)

แนวแตกเรียบ

ไม่มีแนวแตกเรียบ (No cleavage) แต่มีการแตกแบบก้นหอย (Conchoidal fracture)

สภาพแวดล้อมทางธรณีวิทยา

พบในบริเวณที่มีการปะทุของภูเขาไฟที่มีลาวาซิลิกาหนืดสูง เช่น ขอบเขตแผ่นเปลือกโลกที่มีการมุดตัว (subduction zones) หรือบริเวณที่มีการปะทุแบบระเบิด

ข้อเท็จจริงสำคัญ

• ความแข็ง: 5-6.5 ตามมาตราโมห์ (Mohs scale)
• ความถ่วงจำเพาะ: 2.35-2.60
• ระบบผลึก: อสัณฐาน (Amorphous) สำหรับเนื้อแก้ว, เตตระโกนอล (Tetragonal) สำหรับคริสโตบาไลต์
• สี: ดำถึงน้ำตาลเข้ม มีจุดสีขาวหรือเทาอ่อน
• ความวาว: คล้ายแก้ว (Vitreous)
• ความโปร่งใส: ทึบแสงถึงโปร่งแสงบางส่วนที่ขอบบาง
• รอยแตก: แตกแบบก้นหอย (Conchoidal fracture)
• แนวแตกเรียบ: ไม่มี (None)
• องค์ประกอบ: ส่วนใหญ่เป็นซิลิกา (SiO2) ประมาณ 70-75% โดยน้ำหนัก มีองค์ประกอบอื่นๆ เช่น Al2O3, Fe2O3, MgO, CaO, Na2O, K2O และมีผลึกคริสโตบาไลต์ (SiO2) แทรกอยู่

ตรวจสอบด่วน

• สี: ดำถึงน้ำตาลเข้ม มีจุดขาว
• ความวาว: คล้ายแก้ว (Vitreous)
• สีผง: ไม่มี (หรือสีขาว/เทาอ่อนมาก)

ลักษณะทางกายภาพ

• ลักษณะผลึก: อสัณฐาน (Amorphous) สำหรับเนื้อแก้ว, ผลึกคริสโตบาไลต์มักเป็นทรงกลมหรือรัศมีขนาดเล็ก (spherulitic)
• ชนิดแนวแตกเรียบ: ไม่มี (None)
• ชนิดรอยแตก: แตกแบบก้นหอย (Conchoidal fracture) ซึ่งทำให้เกิดขอบที่คมมาก
• ความเหนียว: เปราะ (Brittle)
• ชนิดความวาว: คล้ายแก้ว (Vitreous)

การก่อตัว

เกิดจากการเย็นตัวอย่างรวดเร็วของลาวาซิลิกา (felsic lava) ที่มีปริมาณซิลิกา (SiO2) สูง (มากกว่า 70%) ทำให้ไม่มีเวลาตกผลึกเป็นแร่ธาตุ โครงสร้างจึงเป็นแก้วอสัณฐาน (amorphous glass) จุดเด่นคือการมีผลึกสีขาวของแร่คริสโตบาไลต์ (Cristobalite) ซึ่งเป็นโพลีมอร์ฟของซิลิกาที่ตกผลึกในอุณหภูมิสูงแทรกอยู่ในเนื้อแก้วสีดำ

การใช้ประโยชน์

นิยมใช้เป็นหินประดับ, เครื่องประดับ, หินแกะสลัก, และในอดีตใช้ทำเครื่องมือตัดเฉือนเนื่องจากมีความคมมากเมื่อแตกหัก

การกระจายตามอายุ

พบได้ในหินภูเขาไฟที่มีอายุตั้งแต่ยุคเทอร์เชียรี (Tertiary) จนถึงปัจจุบัน

แหล่งที่พบ

เคล็ดลับการค้นหา

หินที่คล้ายกัน

การจำแนกทางวิทยาศาสตร์

ประเภทแร่

ไม่ใช่แร่ธาตุที่แท้จริง แต่เป็นหินภูเขาไฟชนิดแก้ว

กลุ่ม

หินอัคนีพุ (Extrusive Igneous Rock)

ระบบผลึก

อสัณฐาน (Amorphous) สำหรับเนื้อแก้วออบซิเดียน, เตตระโกนอล (Tetragonal) สำหรับคริสโตบาไลต์

สูตรเคมี

ส่วนใหญ่เป็น SiO2 (สำหรับออบซิเดียนและคริสโตบาไลต์) พร้อมด้วยธาตุอื่นๆ

องค์ประกอบ

ซิลิกา (SiO2) เป็นหลัก (ประมาณ 70-75%) พร้อมด้วยอลูมิเนียมออกไซด์ (Al2O3), เหล็กออกไซด์ (Fe2O3), แมกนีเซียมออกไซด์ (MgO), แคลเซียมออกไซด์ (CaO), โซเดียมออกไซด์ (Na2O), โพแทสเซียมออกไซด์ (K2O) และมีผลึกคริสโตบาไลต์ (SiO2) แทรกอยู่

สำรวจ สโนว์เฟลกออบซิเดียน