Bir fotoğrafınız mı var? Rockby uygulamasıyla taşları anında tanımlayın
Uygulamayı açAçıklama
Boksit, bir mineral değil, başlıca gibbsit (Al(OH)3), böhmit (γ-AlO(OH)) ve diaspor (α-AlO(OH)) gibi alüminyum hidroksit minerallerinden oluşan, demir oksitler (goetit, hematit), kil mineralleri (kaolinit) ve titanyum dioksit (anataz, rutil) gibi safsızlıklar içeren heterojen bir kayaçtır. Genellikle oolitik, pisolitik, masif veya kil benzeri bir yapıya sahiptir. Rengi, içerdiği demir oksit miktarına bağlı olarak beyazdan griye, sarıdan kırmızımsı kahverengiye kadar değişebilir.
Nasıl tanımlanır
- Renk
- Beyaz, gri, sarı, kırmızımsı kahverengi, kırmızı. Renk genellikle demir oksit içeriği ile ilişkilidir.
- Parlaklık
- Donuk, toprakçı, bazen mumsu.
- Doku
- Oolitik, pisolitik (küçük küresel taneler), masif, kil benzeri, gözenekli.
- Kristal biçimi
- Boksit bir kayaç olduğu için belirli bir kristal formu yoktur. İçerdiği mineraller (gibbsit, böhmit, diaspor) mikrokristalin veya kriptokristalin formda bulunur.
- Dilinim
- Boksit bir kayaç olduğu için belirgin bir dilinim göstermez. İçerdiği minerallerin (örneğin gibbsit) mükemmel bazal dilinimi olabilir, ancak bu genellikle makroskopik olarak gözlenmez.
- Jeolojik ortam
- Tropikal ve subtropikal iklimlerde, iyi drene edilmiş arazilerde, alüminyum silikatça zengin ana kayaların (granit, bazalt, şist, kireçtaşı) yoğun kimyasal ayrışması (lateritleşme) sonucu oluşur. Karstik bölgelerde kireçtaşları üzerinde de bulunabilir.
Temel bilgiler
- Sertlik: 1 - 3 (Mohs ölçeği)
- Özgül ağırlık: 2.0 - 2.5 g/cm³
- Kristal sistemi: Boksit bir kayaç olduğu için belirli bir kristal sistemi yoktur. İçerdiği mineraller (gibbsit monoklinik, böhmit ve diaspor ortorombik) farklı kristal sistemlerine sahiptir.
- Renk: Beyaz, gri, sarı, kırmızımsı kahverengi, kırmızı
- Parlaklık: Donuk, toprakçı, bazen mumsu
- Şeffaflık: Opak
- Kırılma: Düzensiz, toprakçı
- Dilinim: Yok (kayaç olarak); içerdiği minerallerde (örneğin gibbsit) mükemmel bazal dilinim olabilir.
- Bileşim: Başlıca gibbsit (Al(OH)3), böhmit (γ-AlO(OH)) ve diaspor (α-AlO(OH)) minerallerinden oluşur. Ayrıca demir oksitler (goetit, hematit), kil mineralleri (kaolinit) ve titanyum dioksit içerir.
Hızlı kontrol
- Renk: Beyaz, gri, sarı, kırmızımsı kahverengi
- Parlaklık: Donuk, toprakçı
- Çizgi rengi: Beyazdan kırmızımsı kahverengiye (içerdiği demir oksitlere bağlı olarak)
Fiziksel özellikler
- Kristal habiti: Boksit bir kayaç olduğu için belirli bir kristal habitusu yoktur. Genellikle oolitik, pisolitik, masif veya kil benzeri agregatlar halinde bulunur.
- Dilinim türü: Yok (kayaç olarak). İçerdiği minerallerin (örneğin gibbsit) mükemmel bazal dilinimi olabilir.
- Kırılma türü: Düzensiz, toprakçı
- Tenasite: Gevrek
- Parlaklık türü: Donuk, toprakçı, bazen mumsu
Oluşum
Boksit, tropikal ve subtropikal iklimlerde, alüminyum silikat minerallerinin (feldispatlar, mika, kil mineralleri gibi) yoğun kimyasal ayrışması (lateritleşme) sonucu oluşur. Bu süreçte silika, kalsiyum, magnezyum ve diğer çözünür elementler yıkanırken, alüminyum ve demir oksitler ve hidroksitler geride kalır ve birikir. Genellikle ana kayanın (granit, bazalt, şist, kireçtaşı gibi) üzerinde veya yakınında oluşur.
Kullanım alanları
Boksit, alüminyum metalinin ana cevheridir. Bayer prosesi ile alümina (Al2O3) üretilir ve ardından Hall-Héroult prosesi ile elektrolitik olarak alüminyum metali elde edilir. Ayrıca refrakter malzemeler, aşındırıcılar, çimento ve kimya endüstrisinde dolgu maddesi olarak kullanılır.
Yaş dağılımı
Kretase'den Tersiyer'e kadar değişen yaşlarda, ancak en büyük yataklar Tersiyer yaşlıdır.
Nerede bulunur
Avustralya
Dünyanın en büyük boksit üreticisi ve rezervlerine sahip ülkesidir. Özellikle Weipa (Queensland) ve Darling Range (Batı Avustralya) önemli yataklardır.
Gine
Yüksek kaliteli boksit rezervlerine sahip önemli bir üreticidir. Sangaredi yatağı dikkat çekicidir.
Brezilya
Amazon bölgesinde geniş boksit yatakları bulunmaktadır, özellikle Paragominas ve Trombetas.
Çin
Önemli boksit üreticilerinden biridir, ancak genellikle daha düşük kaliteli yataklara sahiptir.
Hindistan
Doğu Ghats bölgesinde önemli boksit yatakları bulunur.
Jamaika
Karstik kireçtaşları üzerinde oluşan boksit yatakları ile tanınır.
Türkiye
Akseki (Antalya), Seydişehir (Konya) ve Milas (Muğla) gibi bölgelerde boksit yatakları bulunmaktadır.
Bulma ipuçları
Jeolojik Ortam
Boksit yatakları genellikle tropikal veya subtropikal iklimlerde, eski peneplenler veya plato yüzeyleri üzerinde, alüminyum silikatça zengin ana kayaların (granit, bazalt, şist, kireçtaşı) yoğun ayrışma ürünleri olarak bulunur. Karstik topografyaya sahip kireçtaşı bölgeleri de potansiyel alanlardır.
Renk ve Doku
Boksit genellikle kırmızımsı kahverengi, sarı veya gri renkte olup, oolitik veya pisolitik (küçük küresel taneler içeren) dokuya sahiptir. Bu doku, boksitin önemli bir ayırt edici özelliğidir.
Sertlik ve Yoğunluk
Boksit nispeten yumuşak (Mohs sertliği 1-3) ve hafif ila orta yoğunlukta (özgül ağırlık 2.0-2.5 g/cm³) bir kayaçtır. Bu özellikler, diğer daha sert veya daha yoğun kayaçlardan ayırt edilmesine yardımcı olabilir.
Kimyasal Testler
Boksit, alüminyum hidroksitler içerdiğinden, bazı kimyasal testlerle doğrulanabilir. Ancak bu genellikle laboratuvar ortamında yapılır. Saha koşullarında, HCl ile reaksiyon vermemesi (kireçtaşından farklı olarak) bir ipucu olabilir.
Benzer taşlar
Laterit
Laterit
Diğer adları: Demir Oksitli Toprak
Kaolin
Kaolinit
Diğer adları: Çin Kili
Demir Cevheri
Hematit, Manyetit
Diğer adları: Hematit, Manyetit
Bilimsel sınıflandırma
- Mineral sınıfı
- Oksitler ve Hidroksitler (içerdiği minerallere göre)
- Grup
- Kayaç (Alüminyum cevheri)
- Kristal sistemi
- Yok (kayaç olarak)
- Kimyasal formül
- Değişken (Alüminyum hidroksitler, demir oksitler, kil mineralleri karışımı)
- Bileşim
- Alüminyum hidroksitler (gibbsit, böhmit, diaspor), demir oksitler (goetit, hematit), kil mineralleri (kaolinit), titanyum dioksit (anataz, rutil).
Boksit taşını keşfedin
Her yerde taşları tanımlayın
iOS, Android ve Web'de ücretsiz. Fotoğrafla tanımlama, tam veritabanı ve kişisel koleksiyonunuz.