Bir fotoğrafınız mı var? Rockby uygulamasıyla taşları anında tanımlayın
Uygulamayı açAçıklama
Bornit (Cu5FeS4), bakır, demir ve kükürtten oluşan bir sülfür mineralidir. Taze kırıldığında bronz-kahverengi veya bakır kırmızısı renkte olup, havaya maruz kaldığında hızla parlak mor, mavi ve kırmızımsı tonlarda irize bir tabaka geliştirir. Bu karakteristik renk değişimi nedeniyle 'Tavus Kuşu Cevheri' olarak da bilinir. Kübik kristal sisteminde kristalleşir, ancak genellikle masif, taneli veya dissemine agregatlar halinde bulunur. Yüksek bakır içeriği nedeniyle önemli bir bakır cevheri mineralidir.
Nasıl tanımlanır
- Renk
- Taze kırıldığında bronz-kahverengi veya bakır kırmızısı; havaya maruz kaldığında hızla mor, mavi, kırmızımsı ve yeşilimsi tonlarda irize bir yüzey geliştirir.
- Parlaklık
- Metalik.
- Doku
- Genellikle masif, taneli veya dissemine agregatlar halinde bulunur. Nadiren iyi gelişmiş kübik veya dodekahedral kristaller oluşturur.
- Kristal biçimi
- Kübik sistemde kristalleşir, ancak iyi oluşmuş kristaller nadirdir. Genellikle masif veya taneli agregatlar halinde bulunur. Kristaller genellikle kübik veya dodekahedraldir.
- Dilinim
- Belirsiz veya yok. Kırılma konkoidal veya düzensizdir.
- Jeolojik ortam
- Hidrotermal damarlar, porfiri bakır yatakları, skarn yatakları, magmatik sülfür yatakları ve bazen de sedimanter bakır yatakları.
Temel bilgiler
- Sertlik: 3 (Mohs ölçeği)
- Özgül ağırlık: 4.9-5.3
- Kristal sistemi: Kübik
- Renk: Bronz-kahverengi, bakır kırmızısı; havada mor, mavi, kırmızımsı irize.
- Parlaklık: Metalik.
- Şeffaflık: Opak.
- Kırılma: Konkoidal veya düzensiz.
- Dilinim: Belirsiz veya yok.
- Bileşim: Bakır demir sülfür (Cu5FeS4).
Hızlı kontrol
- Renk: Taze kırıldığında bronz-kahverengi/bakır kırmızısı; havada mor, mavi, kırmızımsı irize.
- Parlaklık: Metalik.
- Çizgi rengi: Grimsi siyah.
Fiziksel özellikler
- Kristal habiti: Masif, taneli, dissemine agregatlar; nadiren kübik veya dodekahedral kristaller.
- Dilinim türü: Yok veya belirsiz.
- Kırılma türü: Konkoidal veya düzensiz.
- Tenasite: Gevrek.
- Parlaklık türü: Metalik.
Oluşum
Bornit, genellikle hidrotermal damarlarda, porfiri bakır yataklarında, skarn yataklarında ve bazen de magmatik sülfür yataklarında birincil veya ikincil mineral olarak oluşur. Yüksek sıcaklık ve orta ila düşük sülfür fugasitesi koşullarında meydana gelir. Bakır ve demir sülfürlerin reaksiyonu sonucu oluşabilir.
Kullanım alanları
Bornit, önemli bir bakır cevheri mineralidir. İçerdiği yüksek bakır oranı (yaklaşık %63) nedeniyle bakır üretimi için ekonomik olarak değerlidir. Koleksiyoncular arasında da renkli yüzey oksidasyonu nedeniyle popülerdir.
Yaş dağılımı
Jeolojik zaman ölçeğinde geniş bir dağılıma sahiptir; genellikle hidrotermal damarlarda ve magmatik sülfür yataklarında bulunur.
Nerede bulunur
Amerika Birleşik Devletleri
Montana (Butte), Arizona (Bisbee), Utah (Bingham Canyon) gibi önemli bakır yataklarında bulunur.
Meksika
Sonora eyaletindeki Cananea gibi büyük bakır madenlerinde yaygındır.
Şili
Dünyanın en büyük bakır üreticilerinden biri olan Şili'deki porfiri bakır yataklarında (örneğin Chuquicamata) önemli miktarlarda bulunur.
Peru
And Dağları'ndaki bakır yataklarında yaygın olarak görülür.
Kanada
Ontario ve British Columbia'daki sülfür yataklarında bulunur.
Avustralya
Queensland ve Güney Avustralya'daki bakır yataklarında mevcuttur.
Türkiye
Murgul (Artvin), Ergani (Diyarbakır) gibi bakır yataklarında bulunabilir.
Bulma ipuçları
Renk Değişimi
Bornit'i tanımlamanın en kolay yolu, taze kırıldığında bronz-kahverengi veya bakır kırmızısı olup, havaya maruz kaldığında hızla parlak mor, mavi ve kırmızımsı tonlarda irize bir yüzey geliştirmesidir. Bu 'tavus kuşu' renkleri çok karakteristiktir.
Sertlik Testi
Mohs sertliği 3 olan bornit, bir bıçakla kolayca çizilebilir. Bu, daha sert sülfür minerallerinden (örneğin pirit) ayırt etmeye yardımcı olur.
Çizgi Rengi
Bornit'in çizgisi grimsi siyahtır. Bu, diğer bakır minerallerinden ayırt edici bir özelliktir.
Yoğunluk
Bornit, metalik mineraller için nispeten yüksek bir yoğunluğa sahiptir (özgül ağırlık 4.9-5.3). Elinizde tuttuğunuzda ağırlığını hissedebilirsiniz.
Asit Testi
Bornit, nitrik asitte çözünür ve kükürt açığa çıkarır. Bu test dikkatli yapılmalı ve güvenlik önlemleri alınmalıdır.
Benzer taşlar
Kalkopirit
Kalkopirit (CuFeS2)
Diğer adları: Bakır Pirit
Kovelit
Kovelit (CuS)
Diğer adları: İndigo Bakır
Pirit
Pirit (FeS2)
Diğer adları: Aptal Altını
Bilimsel sınıflandırma
- Mineral sınıfı
- Sülfürler
- Grup
- Sülfür Mineralleri
- Kristal sistemi
- Kübik
- Kimyasal formül
- Cu5FeS4
- Bileşim
- Bakır (%63.3), Demir (%11.2), Kükürt (%25.5)
Bornit taşını keşfedin
Her yerde taşları tanımlayın
iOS, Android ve Web'de ücretsiz. Fotoğrafla tanımlama, tam veritabanı ve kişisel koleksiyonunuz.