Diyorit

Açıklama

Diyorit, orta taneli ila iri taneli, genellikle benekli (tane tane) görünüme sahip, plütonik bir magmatik kayaçtır. Rengi genellikle koyu gri ile siyah arasında değişir, ancak açık gri veya yeşilimsi tonlar da görülebilir. Başlıca mineralleri plajiyoklaz feldispat (genellikle andezin veya oligoklaz) ve koyu renkli ferromagnezyen minerallerdir; bunlar arasında en yaygın olanı hornblenddir, ancak biyotit ve piroksen (ojit) de bulunabilir. Kuvars miktarı %5'ten azdır; eğer kuvars miktarı %5-20 arasında ise kuvars diyorit olarak adlandırılır. Alkali feldispat miktarı da düşüktür. Bu mineralojik bileşim, diyorite karakteristik benekli görünümünü verir.

Nasıl tanımlanır

Renk

Genellikle koyu gri, siyah veya yeşilimsi gri tonlarda, açık ve koyu minerallerin benekli karışımı.

Parlaklık

Minerallerin kristal yüzeylerinde camsı (vitreous) ila inci parıltısı (pearly) arasında değişen bir parlaklık sergiler.

Doku

Orta ila iri taneli (faneritik) dokuya sahiptir, mineraller çıplak gözle görülebilir. Taneler genellikle eşit büyüklüktedir (eş taneli).

Kristal biçimi

Mineraller genellikle anhedral (şekilsiz) ila subhedral (yarı şekilli) kristaller halinde bulunur. Plajiyoklazlar genellikle iyi gelişmiş kristaller oluşturabilir.

Dilinim

Baskın mineraller olan plajiyoklaz ve hornblend, belirgin dilinim yüzeylerine sahiptir. Plajiyoklaz iki yönde yaklaşık 90 derecelik açıyla, hornblend ise iki yönde yaklaşık 56 ve 124 derecelik açılarla dilinim gösterir.

Jeolojik ortam

Genellikle kıtasal kabuk altında veya ada yaylarında, orojenik kuşaklarda, volkanik yayların derinliklerinde ve batma zonlarıyla ilişkili magmatik intrüzyonlarda bulunur.

Temel bilgiler

• Sertlik: Mohs sertlik ölçeğine göre 6-7 (içindeki minerallere bağlı olarak)
• Özgül ağırlık: 2.8 - 3.0 g/cm³
• Kristal sistemi: Monoklinik (hornblend), Triklinik (plajiyoklaz)
• Renk: Koyu gri, siyah, yeşilimsi gri (açık ve koyu minerallerin karışımı)
• Parlaklık: Camsı ila inci parıltısı
• Şeffaflık: Opak (kayaç olarak), mineraller yarı saydam ila opak
• Kırılma: Düzensiz ila konkoidal (minerallere bağlı olarak)
• Dilinim: İyi (plajiyoklaz ve hornblendde belirgin)
• Bileşim: Esas olarak plajiyoklaz feldispat (%50-70) ve ferromagnezyen mineraller (hornblend, biyotit, piroksen) içerir. Kuvars %5'ten azdır.

Hızlı kontrol

• Renk: Koyu gri - siyah, benekli
• Parlaklık: Camsı - inci parıltısı
• Çizgi rengi: Beyaz (minerallerin ayrı ayrı çizgi renkleri farklı olabilir, ancak kayaç olarak belirgin bir çizgi rengi yoktur)

Fiziksel özellikler

• Kristal habiti: Taneli (granüler), genellikle eş taneli (equigranular). Mineraller anhedral ila subhedral.
• Dilinim türü: Plajiyoklazda iki yönde mükemmel, hornblendde iki yönde iyi.
• Kırılma türü: Düzensiz, bazen konkoidal (özellikle kuvars varsa).
• Tenasite: Gevrek (brittle).
• Parlaklık türü: Camsı (vitreous) ila inci parıltısı (pearly).

Oluşum

Diyorit, yerkabuğunun derinliklerinde, genellikle kıtasal kabuk altında veya ada yaylarında, bazik ve ara bileşimli magmanın yavaşça soğuması ve kristalleşmesiyle oluşur. Genellikle andezitik magmanın intrüzyonları veya bazaltik magmanın kabuk malzemesiyle etkileşimi sonucu meydana gelir. Plajiyoklaz feldispat ve amfibol (genellikle hornblend) minerallerinin baskın olduğu bir bileşime sahiptir.

Kullanım alanları

Diyorit, dayanıklılığı ve estetik görünümü nedeniyle inşaat sektöründe, özellikle yol yapımında (agrega olarak), kaldırım taşlarında, anıtlarda, heykellerde ve dekoratif kaplama malzemesi olarak yaygın olarak kullanılır. Antik çağlardan beri, özellikle Mezopotamya ve Mısır medeniyetlerinde, sertliği nedeniyle heykeltıraşlıkta tercih edilmiştir.

Yaş dağılımı

Prekambriyen'den Tersiyer'e kadar geniş bir yaş aralığında bulunur, ancak genellikle orojenik kuşaklarla ilişkilidir.

Nerede bulunur

Bulma ipuçları

Benzer taşlar

Bilimsel sınıflandırma

Mineral sınıfı

Magmatik Kayaç (Plütonik)

Grup

İntrüzyon Kayaçları

Kristal sistemi

Monoklinik (hornblend), Triklinik (plajiyoklaz)

Kimyasal formül

Belirli bir kimyasal formülü yoktur, minerallerin karışımıdır.

Bileşim

Plajiyoklaz feldispat (andezin-oligoklaz), hornblend, biyotit, piroksen (ojit). Aksesuar mineraller: manyetit, ilmenit, apatit, zirkon, sfen.

Diyorit taşını keşfedin