Rockby LogoRockby

Galenit, Sfalerit ve Kalsit

Mineral Birlikteliği

Galena (PbS), Sphalerite ((Zn,Fe)S), Calcite (CaCO3)

Diğer adları: Kurşun-Çinko-Kalsit Cevheri

Bir fotoğrafınız mı var? Rockby uygulamasıyla taşları anında tanımlayın

Uygulamayı aç

Açıklama

Galenit, sfalerit ve kalsit, genellikle hidrotermal damarlarda veya sedimanter kayaçlarda bir arada bulunan yaygın mineral topluluklarıdır. Galenit, parlak metalik gri rengi ve kübik kristal yapısıyla dikkat çekerken, sfalerit genellikle kahverengi, siyah veya sarımsı renklerde, reçinemsi veya metalik parlaklıkta bulunur. Kalsit ise genellikle beyaz, renksiz veya açık renklerde, camsı parlaklıkta ve rombohedral kristal yapısıyla karakterizedir. Bu minerallerin bir arada bulunması, genellikle zengin cevher yataklarının göstergesidir ve ekonomik açıdan büyük önem taşır.

Nasıl tanımlanır

Renk
Galenit: Kurşun grisi, metalik. Sfalerit: Kahverengi, siyah, sarımsı, kırmızımsı. Kalsit: Beyaz, renksiz, gri, sarı, pembe.
Parlaklık
Galenit: Metalik. Sfalerit: Reçinemsi, yarı metalik, elmas. Kalsit: Camsı, topraksı.
Doku
Galenit: Genellikle iri taneli, kübik kristaller. Sfalerit: Kristalize, masif, taneli. Kalsit: Kristalize, masif, lifli, taneli.
Kristal biçimi
Galenit: Kübik, oktahedral, kübik-oktahedral. Sfalerit: Tetrahedral, dodekahedral, masif. Kalsit: Rombohedral, skalenohedral, prizmatik, masif.
Dilinim
Galenit: Mükemmel kübik (3 yönlü, 90°). Sfalerit: Mükemmel dodekahedral (6 yönlü). Kalsit: Mükemmel rombohedral (3 yönlü, 74° ve 106°).
Jeolojik ortam
Hidrotermal damarlar, metasomatik yataklar, sedimanter kayaçlardaki (özellikle kireçtaşı ve dolomit) Mississippi Vadisi Tipi (MVT) yatakları, skarn yatakları.

Temel bilgiler

  • Sertlik: Galenit: 2.5-2.75 (Mohs); Sfalerit: 3.5-4 (Mohs); Kalsit: 3 (Mohs).
  • Özgül ağırlık: Galenit: 7.4-7.6; Sfalerit: 3.9-4.1 (Fe içeriğine bağlı olarak değişir); Kalsit: 2.71.
  • Kristal sistemi: Galenit: Kübik; Sfalerit: Kübik; Kalsit: Trigonal.
  • Renk: Galenit: Kurşun grisi; Sfalerit: Kahverengi, siyah, sarı, kırmızı; Kalsit: Beyaz, renksiz, gri, sarı, pembe.
  • Parlaklık: Galenit: Metalik; Sfalerit: Reçinemsi, yarı metalik, elmas; Kalsit: Camsı, topraksı.
  • Şeffaflık: Galenit: Opak; Sfalerit: Şeffafdan yarı şeffafa; Kalsit: Şeffafdan yarı şeffafa.
  • Kırılma: Galenit: Düzensiz; Sfalerit: Konkoidalden düzensize; Kalsit: Konkoidal.
  • Dilinim: Galenit: Mükemmel kübik (3 yönlü); Sfalerit: Mükemmel dodekahedral (6 yönlü); Kalsit: Mükemmel rombohedral (3 yönlü).
  • Bileşim: Galenit: Kurşun sülfür (PbS); Sfalerit: Çinko demir sülfür ((Zn,Fe)S); Kalsit: Kalsiyum karbonat (CaCO3).

Hızlı kontrol

  • Renk: Galenit: Kurşun grisi; Sfalerit: Kahverengi/siyah; Kalsit: Beyaz/renksiz.
  • Parlaklık: Galenit: Metalik; Sfalerit: Reçinemsi/yarı metalik; Kalsit: Camsı.
  • Çizgi rengi: Galenit: Kurşun grisi; Sfalerit: Açık kahverengi/sarımsı; Kalsit: Beyaz.

Fiziksel özellikler

  • Kristal habiti: Galenit: Kübik, oktahedral, masif; Sfalerit: Tetrahedral, masif, taneli; Kalsit: Rombohedral, skalenohedral, masif, taneli.
  • Dilinim türü: Galenit: Kübik; Sfalerit: Dodekahedral; Kalsit: Rombohedral.
  • Kırılma türü: Galenit: Düzensiz; Sfalerit: Konkoidalden düzensize; Kalsit: Konkoidal.
  • Tenasite: Galenit: Gevrek; Sfalerit: Gevrek; Kalsit: Gevrek.
  • Parlaklık türü: Galenit: Metalik; Sfalerit: Reçinemsi, yarı metalik, elmas; Kalsit: Camsı.

Oluşum

Bu mineral birlikteliği genellikle hidrotermal çözeltilerin, özellikle orta ve düşük sıcaklıklı hidrotermal sistemlerin, karbonatlı kayaçlar veya diğer uygun ana kayaçlarla etkileşimi sonucu oluşur. Çözeltilerdeki kurşun, çinko ve kalsiyum iyonları, uygun fizikokimyasal koşullar altında (pH, sıcaklık, basınç) çökelerek bu mineralleri oluşturur. Sedimanter kayaçlarda, özellikle karbonatlı kayaçlarda, Mississippi Vadisi Tipi (MVT) yatakları gibi oluşumlar yaygındır.

Kullanım alanları

Galenit, kurşun metalinin ana cevheridir ve akü, mühimmat, radyasyon kalkanı ve alaşımlarda kullanılır. Sfalerit, çinko metalinin ana cevheridir ve galvanizleme, pirinç üretimi ve çinko oksit üretiminde kullanılır. Kalsit ise inşaat malzemesi, çimento üretimi, tarım ve kimya endüstrisinde dolgu maddesi olarak geniş bir kullanım alanına sahiptir. Bu birliktelik, genellikle kurşun ve çinko madenciliği için hedeflenir.

Yaş dağılımı

Çeşitli jeolojik yaşlarda oluşabilir, genellikle hidrotermal damarlarda ve sedimanter kayaçlarda bulunur.

Nerede bulunur

ABD

Missouri (Tri-State Bölgesi), Oklahoma, Kansas (MVT yatakları), Idaho, Colorado.

Meksika

Zacatecas, Chihuahua, San Luis Potosí (önemli kurşun-çinko yatakları).

Avustralya

Broken Hill (NSW), Mount Isa (Queensland).

Kanada

Sullivan Madeni (British Columbia).

Avrupa

Almanya (Harz Dağları), İspanya (Linares), Polonya, İrlanda.

Türkiye

Keban (Elazığ), Çayeli (Rize), Balya (Balıkesir), Gümüşhane ve Kayseri bölgelerinde kurşun-çinko yataklarında yaygın olarak bulunur.

Bulma ipuçları

Jeolojik Haritalar ve Raporlar

Bölgesel jeolojik haritaları ve maden raporlarını inceleyerek potansiyel cevher yataklarının konumlarını belirleyin.

Hidrotermal Damarlar

Fay hatları, kırıklar ve damar sistemleri boyunca mineralleşme arayın. Bu yapılar genellikle hidrotermal çözeltilerin akış yollarıdır.

Karbonatlı Kayaçlar

Kireçtaşı ve dolomit gibi karbonatlı kayaçların bulunduğu alanlar, MVT tipi yataklar için uygun ortamlardır.

Eski Maden Sahaları

Terk edilmiş maden sahaları veya eski prospeksiyon alanları, genellikle iyi örneklerin bulunabileceği yerlerdir. Ancak güvenlik önlemlerine dikkat edilmelidir.

Arama Ekipmanları

Jeolog çekici, büyüteç, pusula ve harita gibi temel ekipmanları yanınızda bulundurun.

Güvenlik Uyarısı

Galenit kurşun içerdiğinden toksiktir. Sfalerit de eser miktarda kadmiyum içerebilir. Bu mineralleri elleçlerken eldiven kullanın ve sonrasında ellerinizi iyice yıkayın. Tozunu solumaktan kaçının. Özellikle kesme veya kırma işlemleri sırasında maske takın. Çocukların ve evcil hayvanların erişemeyeceği yerlerde saklayın. Kalsit genellikle zararsızdır.

Benzer taşlar

Pirit ve Kalsit

Pyrite (FeS2), Calcite (CaCO3)

Diğer adları: Demir Sülfür ve Kalsit

Kalkopirit ve Kalsit

Chalcopyrite (CuFeS2), Calcite (CaCO3)

Diğer adları: Bakır Demir Sülfür ve Kalsit

Florit ve Galenit

Fluorite (CaF2), Galena (PbS)

Diğer adları: Kalsiyum Florür ve Kurşun Sülfür

Bilimsel sınıflandırma

Mineral sınıfı
Galenit: Sülfürler; Sfalerit: Sülfürler; Kalsit: Karbonatlar.
Grup
Galenit: Galenit Grubu; Sfalerit: Sfalerit Grubu; Kalsit: Kalsit Grubu.
Kristal sistemi
Galenit: Kübik; Sfalerit: Kübik; Kalsit: Trigonal.
Kimyasal formül
Galenit: PbS; Sfalerit: (Zn,Fe)S; Kalsit: CaCO3.
Bileşim
Galenit: Kurşun (%86.6), Kükürt (%13.4); Sfalerit: Çinko (%67.1'e kadar), Demir (değişken), Kükürt (%33.0); Kalsit: Kalsiyum (%40.04), Karbon (%12.00), Oksijen (%47.96).

Galenit, Sfalerit ve Kalsit taşını keşfedin

Her yerde taşları tanımlayın

iOS, Android ve Web'de ücretsiz. Fotoğrafla tanımlama, tam veritabanı ve kişisel koleksiyonunuz.

Uygulamada aç