Volkanik Kaya

Açıklama

Volkanik kayaçlar, yeryüzüne ulaşan magmanın (lavın) hızla soğumasıyla oluşan püskürük kayaçlardır. Bu hızlı soğuma, genellikle minerallerin büyük kristaller oluşturmasına izin vermez, bu nedenle ince taneli (afanitik) veya camsı (vitröz) dokulara sahiptirler. Gaz çıkışları nedeniyle gözenekli (veziküler) yapılar da yaygındır. Kimyasal bileşimlerine göre bazalt, andezit, dasit, riyolit gibi farklı türleri bulunur.

Nasıl tanımlanır

Renk

Açık renkli (riyolit) ila koyu renkli (bazalt) arasında değişir. Genellikle mineralojik bileşime bağlıdır.

Parlaklık

Mat, camsı (obsidyen), donuk.

Doku

İnce taneli (afanitik), camsı (vitröz), porfiritik (büyük kristallerin ince taneli matris içinde bulunması), veziküler (gaz boşluklu), amigdaloidal (boşlukların ikincil minerallerle dolması).

Kristal biçimi

Genellikle mikroskobik veya hiç kristal formu gözlenmez (camsı). Porfiritik dokularda fenokristaller iyi gelişmiş olabilir.

Dilinim

Kayaç düzeyinde belirgin bir yarılma yüzeyi göstermezler. İçerdikleri minerallerin yarılma özellikleri olabilir.

Jeolojik ortam

Volkanik yaylar, okyanus ortası sırtları, sıcak noktalar, kıtasal rift bölgeleri ve volkanik platolar gibi aktif volkanik bölgeler.

Temel bilgiler

• Sertlik: Mohs sertliği 5-7 arasında değişir (içerdiği minerallere bağlı olarak).
• Özgül ağırlık: 2.5 - 3.3 g/cm³ arasında değişir (bazaltlar daha yoğun, riyolitler daha az yoğun).
• Kristal sistemi: Kristal sistemi genellikle gözle görülemez; mikrokristalin veya amorf (camsı).
• Renk: Çok çeşitli; felsik kayaçlar (riyolit) açık renkli, mafik kayaçlar (bazalt) koyu renklidir.
• Parlaklık: Mat, camsı (obsidyen), donuk.
• Şeffaflık: Opak (camsı türler yarı saydam olabilir).
• Kırılma: Konkoidal (obsidyen), düzensiz, pürüzlü.
• Dilinim: Kayaç düzeyinde belirgin bir yarılma yoktur. İçerdiği minerallerin yarılma özellikleri olabilir.
• Bileşim: Silikat mineralleri (feldispatlar, kuvars, piroksenler, amfiboller, olivin) ve volkanik cam.

Hızlı kontrol

• Renk: Çok çeşitli (açık griden siyaha kadar)
• Parlaklık: Mat, camsı, donuk
• Çizgi rengi: Genellikle beyaz veya çok açık renkli (kayaçlar için çizgi testi genellikle uygulanmaz, ancak içerdikleri minerallerin çizgisi olabilir)

Fiziksel özellikler

• Kristal habiti: Genellikle mikrokristalin veya amorf (camsı). Porfiritik dokularda fenokristaller iyi gelişmiş olabilir.
• Dilinim türü: Yok (kayaç düzeyinde).
• Kırılma türü: Konkoidal (obsidyen), düzensiz, pürüzlü.
• Tenasite: Kırılgan.
• Parlaklık türü: Mat, camsı, donuk.

Oluşum

Volkanik kayaçlar, magmanın yeryüzüne çıkarak (lav olarak) veya yeryüzüne yakın bir yerde hızla soğuması ve katılaşması sonucu oluşur. Hızlı soğuma, genellikle ince taneli veya camsı bir dokuya yol açar.

Kullanım alanları

İnşaat malzemesi (bazalt, andezit), yol yapımı (agrega), süs taşı, jeotermal enerji kaynakları için rezervuar kayaçları, ponza taşı olarak aşındırıcı ve hafif agrega, obsidyen olarak kesici aletler ve süs eşyaları.

Yaş dağılımı

Prekambriyen'den günümüze kadar her jeolojik dönemde oluşmuştur, ancak özellikle tektonik olarak aktif bölgelerde yaygındır.

Nerede bulunur

Bulma ipuçları

Benzer taşlar

Bilimsel sınıflandırma

Mineral sınıfı

Püskürük Kayaç

Grup

Volkanik Kayaçlar

Kristal sistemi

Amorf veya mikrokristalin (kayaç düzeyinde)

Kimyasal formül

Belirli bir kimyasal formülü yoktur, mineral karışımıdır.

Bileşim

Silikat mineralleri (feldispatlar, kuvars, piroksenler, amfiboller, olivin) ve volkanik cam. Kimyasal bileşimine göre felsik (silika zengini) veya mafik (silika fakiri) olabilir.

Volkanik Kaya taşını keşfedin