Rockby LogoRockby

Galen

Mineral

Lead(II) sulfide

Diğer adları: Kurşun Sülfür

Bir fotoğrafınız mı var? Rockby uygulamasıyla taşları anında tanımlayın

Uygulamayı aç

Açıklama

Galen (kurşun sülfür, PbS), kübik kristal sistemine sahip, parlak metalik görünümlü, ağır ve kırılgan bir mineraldir. Kurşunun en önemli cevheridir. Genellikle kübik, oktahedral veya kübik-oktahedral kombinasyonlu kristaller halinde bulunur. Mükemmel kübik dilinimi sayesinde kolayca küp şeklinde parçalara ayrılır. Yüksek yoğunluğu ve karakteristik metalik parlaklığı ile tanınır. Taze kırılmış yüzeyleri parlak gümüşi gri renkte olup, havayla temas ettiğinde matlaşarak koyu griye dönebilir. Kurşun içeriği nedeniyle toksik bir mineraldir ve dikkatli kullanılmalıdır.

Nasıl tanımlanır

Renk
Taze kırılmış yüzeylerde parlak gümüşi gri; havayla temas ettiğinde matlaşarak koyu griye döner.
Parlaklık
Metalik.
Doku
Kırılgan, mükemmel kübik dilinim nedeniyle küp şeklinde parçalara ayrılır.
Kristal biçimi
Genellikle kübik, oktahedral veya kübik-oktahedral kombinasyonlu kristaller. Masif, taneli veya lifli agregatlar halinde de bulunabilir.
Dilinim
Mükemmel kübik dilinim (üç yönde 90 derecelik açılarla).
Jeolojik ortam
Hidrotermal damarlar, metasomatik yataklar, tortul kayaçlardaki çökeltiler (özellikle kireçtaşı ve dolomit).

Temel bilgiler

  • Sertlik: 2.5-2.75 (Mohs ölçeği)
  • Özgül ağırlık: 7.4-7.6 (çok ağır)
  • Kristal sistemi: Kübik
  • Renk: Gümüşi gri
  • Parlaklık: Metalik
  • Şeffaflık: Opak
  • Kırılma: Düzensiz ila konkoidal
  • Dilinim: Mükemmel kübik (üç yönde 90°)
  • Bileşim: Kurşun sülfür (PbS)

Hızlı kontrol

  • Renk: Gümüşi gri (taze), koyu gri (matlaşmış)
  • Parlaklık: Metalik
  • Çizgi rengi: Kurşuni gri ila siyah

Fiziksel özellikler

  • Kristal habiti: Kübik, oktahedral, kübik-oktahedral kombinasyonları; masif, taneli, lifli agregatlar.
  • Dilinim türü: Mükemmel kübik (üç yönde 90 derecelik açılarla ayrılır).
  • Kırılma türü: Düzensiz ila konkoidal.
  • Tenasite: Kırılgan.
  • Parlaklık türü: Metalik.

Oluşum

Galen, genellikle hidrotermal damarlarda, metamorfik kayaçlarda ve tortul kayaçların çökeltilerinde oluşur. Kurşun ve kükürt içeren sıcak, mineral yüklü suların kayaç çatlaklarına sızması ve soğumasıyla kristalleşir. Ayrıca, düşük sıcaklıklı tortul ortamlarda, özellikle kireçtaşı ve dolomit gibi karbonat kayaçlarında metasomatik süreçlerle de oluşabilir.

Kullanım alanları

Galen, birincil kurşun cevheri olarak tarih boyunca kullanılmıştır. Kurşun, akü üretiminde, mühimmatta, radyasyon kalkanlarında, lehimlerde ve bazı alaşımlarda kullanılır. Geçmişte kozmetik (sürme) ve seramik sırlarında da kullanılmıştır. Yarı iletken özellikleri nedeniyle erken radyo alıcılarında (kristal radyolar) dedektör olarak da kullanılmıştır.

Yaş dağılımı

Jeolojik zamanın çeşitli dönemlerinde oluşabilir, genellikle hidrotermal damarlarda ve tortul kayaçlarda bulunur.

Nerede bulunur

ABD

Missouri, Oklahoma, Kansas (Tri-State maden bölgesi), Idaho, Colorado.

Avustralya

Broken Hill (Yeni Güney Galler).

Kanada

Sullivan Madeni (Britanya Kolumbiyası).

Meksika

Çeşitli maden bölgeleri.

Avrupa

Almanya (Harz Dağları), İngiltere (Cumbria, Derbyshire), İspanya, Polonya.

Türkiye

Keban (Elazığ), Balya (Balıkesir), Gümüşhane, Çayeli (Rize) gibi birçok kurşun-çinko yatağında bulunur.

Bulma ipuçları

Hidrotermal Damarlar

Galen, genellikle kuvars, kalsit, barit ve florit gibi gang mineralleriyle birlikte hidrotermal damarlarda bulunur. Bu damarlar, fay hatları ve kırıklar boyunca oluşur.

Tortul Kayaçlar

Kireçtaşı ve dolomit gibi karbonat kayaçlarında, özellikle Mississippi Vadisi Tipi (MVT) yataklarında galen arayın. Bu yataklar genellikle tabakaya bağlı veya breş dolgulu olabilir.

Ağırlık ve Parlaklık

Galen, yüksek yoğunluğu nedeniyle elinizde ağır hissettirir. Metalik parlaklığı ve kübik dilinimi, onu diğer minerallerden ayırmanın anahtarıdır.

Güvenlik Önlemleri

Galen kurşun içerdiğinden toksiktir. Toplarken veya incelerken eldiven kullanın ve sonrasında ellerinizi iyice yıkayın. Tozunu solumamaya özen gösterin. Çocukların ve evcil hayvanların erişemeyeceği yerlerde saklayın. Kesinlikle yutulmamalı veya ağza götürülmemelidir.

Benzer taşlar

Pirit

Pirit (Demir Disülfür, FeS2)

Diğer adları: Demir Pirit, Aptal Altını

Sfalerit

Sfalerit (Çinko Sülfür, ZnS)

Diğer adları: Çinko Blend

Antimonit

Antimonit (Antimon Trisülfür, Sb2S3)

Diğer adları: Stibnit

Bilimsel sınıflandırma

Mineral sınıfı
Sülfürler
Grup
Galen Grubu
Kristal sistemi
Kübik
Kimyasal formül
PbS
Bileşim
Kurşun (Pb) %86.6, Kükürt (S) %13.4. İz miktarda gümüş (Ag), bizmut (Bi), antimon (Sb), çinko (Zn) ve kadmiyum (Cd) içerebilir.

Galen taşını keşfedin

Her yerde taşları tanımlayın

iOS, Android ve Web'de ücretsiz. Fotoğrafla tanımlama, tam veritabanı ve kişisel koleksiyonunuz.

Uygulamada aç