Rockby LogoRockby

Jasper

Sedimanter veya Metamorfik Kayaç

Microcrystalline Quartz (SiO2)

Diğer adları: Çok Renkli Kalsedon

Bir fotoğrafınız mı var? Rockby uygulamasıyla taşları anında tanımlayın

Uygulamayı aç

Açıklama

Jasper, opak, mikrokristalin bir kuvars (SiO2) çeşididir. Kalsedonun bir varyetesi olarak kabul edilir, ancak kalsedondan farklı olarak her zaman opaktır ve genellikle daha kaba tanelidir. Geniş bir renk yelpazesine sahiptir ve genellikle çizgili, benekli veya bantlı desenler gösterir. Renkleri genellikle demir oksitlerin varlığından kaynaklanır ve kırmızı, kahverengi, sarı, yeşil ve nadiren mavi tonlarında olabilir. Sertliği ve dayanıklılığı nedeniyle işlenmesi kolaydır ve cilalandığında çekici bir parlaklık kazanır.

Nasıl tanımlanır

Renk
Çok çeşitli renklerde bulunur: kırmızı, kahverengi, sarı, yeşil, gri, mavi (nadiren). Genellikle çok renkli, bantlı, benekli veya desenlidir.
Parlaklık
Donuktan camsıya, mumsuya kadar değişir. Kırık yüzeylerde genellikle donuktur, cilalandığında camsı bir parlaklık kazanır.
Doku
Pürüzsüz, yoğun ve ince tanelidir. Kırıldığında konkoidal (midye kabuğu şeklinde) kırılma gösterir.
Kristal biçimi
Makroskopik kristal formu yoktur; mikrokristalin yapılıdır. Agregatlar halinde bulunur.
Dilinim
Belirgin bir dilinimi yoktur.
Jeolojik ortam
Genellikle volkanik kayaçlarla ilişkili hidrotermal damarlarda, sedimanter kayaçlarda (özellikle çört yataklarında), metamorfik kayaçlarda ve alüvyal çökeltilerde bulunur.

Temel bilgiler

  • Sertlik: Mohs sertlik ölçeğine göre 6.5-7.
  • Özgül ağırlık: 2.58-2.91 g/cm³.
  • Kristal sistemi: Trigonal (mikrokristalin agregatlar halinde).
  • Renk: Kırmızı, kahverengi, sarı, yeşil, gri, mavi (nadiren); genellikle çok renkli ve desenli.
  • Parlaklık: Donuktan camsıya, mumsuya.
  • Şeffaflık: Opak.
  • Kırılma: Konkoidal (midye kabuğu şeklinde).
  • Dilinim: Yok.
  • Bileşim: Silikon Dioksit (SiO2), demir oksitler ve diğer yabancı maddeler içerir.

Hızlı kontrol

  • Renk: Çok çeşitli, genellikle kırmızı, kahverengi, sarı, yeşil; sıklıkla desenli veya bantlı.
  • Parlaklık: Donuktan camsıya, mumsuya.
  • Çizgi rengi: Beyaz (saf kuvars için), ancak demir oksitler nedeniyle kırmızımsı veya kahverengimsi olabilir.

Fiziksel özellikler

  • Kristal habiti: Masif, nodüler, bantlı veya damarlı agregatlar halinde.
  • Dilinim türü: Belirgin dilinim yok.
  • Kırılma türü: Konkoidal (midye kabuğu şeklinde).
  • Tenasite: Kırılgan.
  • Parlaklık türü: Donuk, camsı, mumsu.

Oluşum

Jasper, silis açısından zengin suların çökeltilmesiyle oluşur. Genellikle volkanik küllerin veya diğer silisli tortulların diyajenezi (taşlaşması) sırasında, hidrotermal çözeltilerin etkisiyle veya silisli organizmaların (radyolaryalar gibi) kalıntılarının birikmesiyle oluşur. Renkleri, oluşum sürecinde dahil olan demir oksitler (hematit, götit), kil mineralleri veya diğer yabancı maddelerden kaynaklanır. Genellikle çört (chert) ile ilişkilidir ve bazen onun bir varyetesi olarak kabul edilir.

Kullanım alanları

Jasper, tarih boyunca süs taşı, oyma malzemesi, mühür ve takı yapımında kullanılmıştır. Cilalandığında parlak bir yüzey elde etmesi ve çeşitli renk ve desenlere sahip olması nedeniyle popüler bir dekoratif taştır. Endüstriyel olarak, aşındırıcı olarak veya bazı durumlarda dolgu maddesi olarak kullanılabilir, ancak bu kullanımlar daha az yaygındır.

Yaş dağılımı

Prekambriyen'den günümüze kadar çeşitli jeolojik yaşlarda bulunabilir.

Nerede bulunur

Amerika Birleşik Devletleri

Oregon (Biggs Jasper), Kaliforniya (Poppy Jasper), Idaho, Washington, Arizona gibi eyaletlerde zengin yataklar bulunur.

Avustralya

Batı Avustralya'da (Mookaite Jasper) ve diğer bölgelerde önemli yataklar mevcuttur.

Hindistan

Çeşitli renklerde jasper yatakları bulunur.

Rusya

Ural Dağları'nda (Orsk Jasper) ve Sibirya'da büyük yataklar vardır.

Mısır

Antik çağlardan beri bilinen ve kullanılan jasper yatakları.

Türkiye

Çeşitli bölgelerde, özellikle volkanik kayaçlarla ilişkili alanlarda jasper oluşumları görülebilir.

Bulma ipuçları

Jeolojik Ortamları Araştırın

Volkanik kayaçların bulunduğu alanlar, hidrotermal damarlar, çört yatakları ve alüvyal çökeltiler jasper bulmak için iyi yerlerdir.

Renk ve Desenlere Dikkat Edin

Jasper, genellikle canlı renklere ve belirgin desenlere sahiptir. Bu özellikler, diğer kayaçlardan ayırt etmenize yardımcı olabilir.

Sertlik Testi Yapın

Jasper'ın Mohs sertliği 6.5-7 arasındadır. Bir çakı veya demir bir aletle çizilmez, ancak kuvars veya topaz gibi daha sert mineraller tarafından çizilebilir.

Kırılma Yüzeyini İnceleyin

Jasper, konkoidal (midye kabuğu şeklinde) kırılma gösterir. Bu, pürüzsüz, kavisli bir yüzey oluşturur.

Opaklığı Kontrol Edin

Jasper her zaman opaktır. Işığı geçirmez. Bu özellik, yarı saydam kalsedon veya akik gibi benzer minerallerden ayırt etmeye yardımcı olur.

Benzer taşlar

Çört (Chert)

Mikrokristalin Kuvars (SiO2)

Diğer adları: Silex, Flint

Kalsedon (Chalcedony)

Mikrokristalin Kuvars (SiO2)

Diğer adları: Kriptokristalin Kuvars

Akik (Agate)

Mikrokristalin Kuvars (SiO2)

Diğer adları: Bantlı Kalsedon

Opal

Hidratlı Silika (SiO2·nH2O)

Diğer adları: Hidratlı Amorf Silika

Bilimsel sınıflandırma

Mineral sınıfı
Silikatlar (Tektosilikatlar)
Grup
Kuvars Grubu, Kalsedon Varyetesi
Kristal sistemi
Trigonal (mikrokristalin)
Kimyasal formül
SiO2
Bileşim
Silikon Dioksit (SiO2) ve çeşitli yabancı maddeler (demir oksitler, kil mineralleri vb.)

Jasper taşını keşfedin

Her yerde taşları tanımlayın

iOS, Android ve Web'de ücretsiz. Fotoğrafla tanımlama, tam veritabanı ve kişisel koleksiyonunuz.

Uygulamada aç