Bir fotoğrafınız mı var? Rockby uygulamasıyla taşları anında tanımlayın
Uygulamayı açAçıklama
Çört, mikroskobik kuvars kristallerinden oluşan, çok sert ve yoğun bir sedimanter kayaçtır. Genellikle opak olup, konkoidal kırılma gösterir. Renkleri beyazdan siyaha kadar değişebilir, ancak gri, kahverengi, kırmızımsı ve yeşilimsi tonları da yaygındır. Kimyasal olarak silisyum dioksit (SiO2) olup, genellikle az miktarda demir oksitler, karbonat ve organik madde gibi safsızlıklar içerir. Bu safsızlıklar çörtün rengini belirler.
Nasıl tanımlanır
- Renk
- Beyaz, gri, kahverengi, siyah, kırmızımsı, yeşilimsi. Genellikle tek renkli veya bantlı olabilir.
- Parlaklık
- Mumsu, camsı (vitreus) veya donuk.
- Doku
- Çok ince taneli (afanitik), pürüzsüz veya hafif pürüzlü. Kırıldığında keskin kenarlar oluşturur.
- Kristal biçimi
- Mikrokristalin, gözle görülemeyen kristallerden oluşur. Genellikle nodüler, merceksi veya tabakalı kütleler halinde bulunur.
- Dilinim
- Belirgin bir dilinim göstermez. Konkoidal (midye kabuğu şeklinde) kırılma sergiler.
- Jeolojik ortam
- Genellikle kireçtaşı, dolomit ve tebeşir gibi karbonatlı kayaçlar içinde nodüller veya tabakalar halinde bulunur. Ayrıca silisli şeyller ve diyatomit yataklarında da görülebilir.
Temel bilgiler
- Sertlik: Mohs sertlik ölçeğinde 7
- Özgül ağırlık: 2.58 - 2.64 g/cm³
- Kristal sistemi: Trigonal (mikrokristalin kuvars)
- Renk: Beyaz, gri, kahverengi, siyah, kırmızımsı, yeşilimsi
- Parlaklık: Mumsu, camsı veya donuk
- Şeffaflık: Opak ila yarı saydam
- Kırılma: Konkoidal (midye kabuğu şeklinde)
- Dilinim: Yok
- Bileşim: Silisyum dioksit (SiO2)
Hızlı kontrol
- Renk: Çok çeşitli renklerde (beyaz, gri, kahverengi, siyah, kırmızımsı, yeşilimsi)
- Parlaklık: Mumsu, camsı veya donuk
- Çizgi rengi: Beyaz
Fiziksel özellikler
- Kristal habiti: Mikrokristalin, genellikle nodüler, merceksi veya tabakalı kütleler halinde
- Dilinim türü: Belirgin bir dilinim göstermez
- Kırılma türü: Konkoidal (midye kabuğu şeklinde), keskin kenarlı
- Tenasite: Kırılgan
- Parlaklık türü: Mumsu, camsı veya donuk
Oluşum
Çört, genellikle silisli organizmaların (diyatomlar, radyolaryalar, sünger spikülleri) iskeletlerinin deniz tabanında birikmesi ve diyajenez süreçleriyle (sıkışma, çimentolanma, yeniden kristalleşme) mikrokristalin kuvarsa dönüşmesiyle oluşur. Ayrıca, silisli suların çökelmesi veya volkanik küllerin alterasyonu sonucu da oluşabilir. Genellikle kireçtaşı veya dolomit gibi karbonatlı kayaçlar içinde nodüller, mercekler veya tabakalar halinde bulunur.
Kullanım alanları
Tarih öncesi dönemlerden beri keskin kenarları nedeniyle alet yapımında (ok uçları, bıçaklar, kazıyıcılar) kullanılmıştır. Günümüzde yol yapımında agrega olarak, çimento üretiminde silis kaynağı olarak ve bazen dekoratif taş olarak kullanılır. Çakmaktaşı olarak bilinen koyu renkli çört, ateş yakmak için de kullanılmıştır.
Yaş dağılımı
Prekambriyen'den günümüze kadar tüm jeolojik zaman dilimlerinde bulunur, ancak özellikle Kretase ve Tersiyer yaşlı kireçtaşları içinde yaygındır.
Nerede bulunur
Kuzey Amerika
ABD'nin orta ve doğu eyaletlerinde (örneğin, Ohio, Indiana, Missouri) Paleozoik yaşlı kireçtaşları içinde yaygın olarak bulunur. Özellikle Mississippi Vadisi'nde bol miktarda çört nodülü vardır.
Avrupa
İngiltere'deki Kretase yaşlı tebeşir yatakları (örneğin, Dover Beyaz Kayalıkları) ve Fransa'daki Jura ve Kretase formasyonları çört açısından zengindir. Türkiye'de de birçok sedimanter havzada, özellikle kireçtaşı ve radyolaritlerle ilişkili olarak bulunur.
Orta Doğu
Ürdün ve İsrail'deki Kretase ve Tersiyer yaşlı formasyonlarda çört tabakaları ve nodülleri yaygındır.
Avustralya
Batı Avustralya'daki Prekambriyen yaşlı demir formasyonları içinde bantlı çörtler (BIF) bulunur.
Bulma ipuçları
Kireçtaşı Yataklarını Araştırın
Çört, genellikle kireçtaşı ve dolomit gibi karbonatlı kayaçların içinde veya onlarla ilişkili olarak bulunur. Bu tür kayaçların olduğu bölgelerde çört nodüllerini veya tabakalarını arayın.
Nehir Yatakları ve Çakıl Ocakları
Erozyona uğramış çört, sertliği nedeniyle aşınmaya karşı dirençlidir ve nehir yataklarında, çakıl ocaklarında veya tarım arazilerinde çakıl olarak bulunabilir.
Kırılma Özelliğine Dikkat Edin
Çört, konkoidal (midye kabuğu şeklinde) kırılma gösterir ve keskin kenarlar oluşturur. Bu özellik, onu diğer kayaçlardan ayırmanıza yardımcı olabilir.
Sertlik Testi Yapın
Çört, Mohs sertlik ölçeğinde 7'ye sahiptir. Bir çelik bıçak veya cam parçası ile çizilemez. Bu, onu daha yumuşak kayaçlardan ayırmak için iyi bir yöntemdir.
Benzer taşlar
Opal
SiO2·nH2O
Diğer adları: Hidratlı Amorf Silis
Kalsedon
SiO2
Diğer adları: Lifli Mikrokristalin Kuvars
Jasper
SiO2
Diğer adları: Opak Kalsedon
Obsidyen
Amorf Silis
Diğer adları: Volkanik Cam
Bilimsel sınıflandırma
- Mineral sınıfı
- Oksitler
- Grup
- Kuvars Grubu
- Kristal sistemi
- Trigonal (mikrokristalin kuvars)
- Kimyasal formül
- SiO2
- Bileşim
- Silisyum dioksit
Çört taşını keşfedin
Her yerde taşları tanımlayın
iOS, Android ve Web'de ücretsiz. Fotoğrafla tanımlama, tam veritabanı ve kişisel koleksiyonunuz.