Rockby LogoRockby

Turkuaz

Mineral

Turquoise

Diğer adları: Türk Taşı, Firuze

Bir fotoğrafınız mı var? Rockby uygulamasıyla taşları anında tanımlayın

Uygulamayı aç

Açıklama

Turkuaz, opak, mavi-yeşil renkli bir hidratlı bakır ve alüminyum fosfat mineralidir. Rengi, içerdiği bakır ve demir miktarına göre maviden yeşile doğru değişebilir. Genellikle damarlar, nodüller veya kabuklar halinde bulunur. Mat veya mumsu bir parlaklığa sahiptir. Gözenekli yapısı nedeniyle zamanla rengi değişebilir veya dış etkenlerden etkilenebilir. Genellikle ana kayaçtan (matriks) ayrılmış veya matriksle birlikte bulunur.

Nasıl tanımlanır

Renk
Mavinin çeşitli tonları (gök mavisi, turkuaz mavisi) ile yeşilin çeşitli tonları (elma yeşili, mavimsi yeşil). Genellikle kahverengi, siyah veya gri damarlar (matriks) içerebilir.
Parlaklık
Mumsu, camsıdan matlığa kadar değişir.
Doku
Genellikle pürüzsüz, ancak bazen ince taneli veya kriptokristalin olabilir. Matriksle birlikte bulunduğunda pürüzlü bir yüzeye sahip olabilir.
Kristal biçimi
Nadiren mikroskobik triklinik kristaller halinde bulunur. Genellikle masif, nodüler, damarsı veya kabuksu agregatlar halinde oluşur.
Dilinim
Mükemmel bir dilinim göstermez. Zayıf veya belirgin olmayan bir dilinime sahiptir.
Jeolojik ortam
Bakır yataklarının oksidasyon zonlarında, kurak veya yarı kurak iklimlerde, alüminyumca zengin volkanik veya tortul kayaçların (özellikle kumtaşı, şeyl, tüf) çatlak ve boşluklarında oluşur.

Temel bilgiler

  • Sertlik: 5-6 (Mohs ölçeği)
  • Özgül ağırlık: 2.60-2.90 g/cm³
  • Kristal sistemi: Triklinik
  • Renk: Mavi, mavimsi yeşil, yeşil
  • Parlaklık: Mumsu, mat, camsı
  • Şeffaflık: Opak
  • Kırılma: Midye kabuğu şeklinde (konkoidal) veya düzensiz
  • Dilinim: Zayıf veya belirgin olmayan
  • Bileşim: Hidratlı bakır alüminyum fosfat (CuAl₆(PO₄)₄(OH)₈·4H₂O)

Hızlı kontrol

  • Renk: Mavi, mavimsi yeşil, yeşil
  • Parlaklık: Mumsu, mat, camsı
  • Çizgi rengi: Beyaz

Fiziksel özellikler

  • Kristal habiti: Masif, nodüler, damarsı, kabuksu, kriptokristalin agregatlar. Nadiren mikroskobik kristaller.
  • Dilinim türü: Zayıf veya belirgin olmayan, tek yönde (001) veya (100) üzerinde görülebilir.
  • Kırılma türü: Midye kabuğu şeklinde (konkoidal) veya düzensiz.
  • Tenasite: Gevrek
  • Parlaklık türü: Mumsu, mat, camsı

Oluşum

Turkuaz, bakır, alüminyum ve fosfat içeren suların, genellikle volkanik veya tortul kayaçlardaki (özellikle kumtaşı, şeyl, tüf) çatlak ve boşluklarda reaksiyona girmesiyle oluşur. Bu süreç, hidrotermal alterasyon veya yüzeysel ayrışma ortamlarında gerçekleşir. Bakırın varlığı mavi rengi, demirin varlığı ise yeşilimsi tonları verir. Genellikle ikincil bir mineral olarak oluşur.

Kullanım alanları

Turkuaz, tarih boyunca süs eşyası, mücevher ve dekoratif objelerde kullanılmıştır. Antik medeniyetlerden günümüze kadar değerli bir taş olarak kabul edilmiştir. Bazı kültürlerde koruyucu ve şifa verici özelliklere sahip olduğuna inanılır.

Yaş dağılımı

Genellikle Tersiyer ve Kretase yaşlı kayaçlarda bulunur, ancak oluşumu jeolojik süreçlere bağlıdır.

Nerede bulunur

İran (eski Pers)

Dünyanın en kaliteli turkuazının (özellikle Neishabur madenleri) kaynağı olarak bilinir. Yoğun mavi renkli, matrikssiz turkuazlar buradan çıkarılır.

Amerika Birleşik Devletleri

Arizona, Nevada, New Mexico ve Colorado eyaletlerinde önemli turkuaz yatakları bulunur. Özellikle Kingman, Sleeping Beauty, Morenci gibi madenler ünlüdür. Genellikle matriksli turkuazlar yaygındır.

Çin

Hubei eyaleti, önemli turkuaz üretim bölgelerinden biridir. Çeşitli renk ve kalitede turkuazlar bulunur.

Mısır

Sina Yarımadası'ndaki Serabit el-Khadim ve Wadi Maghareh madenleri, antik çağlardan beri turkuaz kaynağı olmuştur.

Meksika

Sonora eyaletinde önemli turkuaz yatakları bulunur.

Şili

Bakır madenleriyle ilişkili olarak turkuaz yatakları mevcuttur.

Bulma ipuçları

Jeolojik Ortam Bilgisi

Turkuazın genellikle bakır yataklarının oksidasyon zonlarında ve kurak iklimlerde oluştuğunu unutmayın. Bu tür jeolojik ortamlara sahip bölgelerde arama yapın.

Ana Kayaçları Tanıma

Turkuaz genellikle kumtaşı, şeyl, tüf gibi tortul veya volkanik kayaçların çatlak ve boşluklarında bulunur. Bu kayaç türlerini tanımak önemlidir.

Renk ve Parlaklık

Mavi-yeşil renk tonlarına ve mumsu veya mat parlaklığa dikkat edin. Turkuaz genellikle opak bir görünüme sahiptir.

Damar ve Nodül Oluşumları

Turkuaz genellikle damarlar, nodüller veya kabuklar halinde bulunur. Kayaç yüzeylerindeki bu tür oluşumları arayın.

Matriks Varlığı

Birçok turkuaz örneği, ana kayaçtan (matriks) kahverengi, siyah veya gri damarlar içerir. Bu, doğal bir özelliktir.

Asit Testi (Dikkatli Kullanım)

Turkuaz, hidroklorik asitte yavaşça çözünür ve mavi-yeşil bir çözelti oluşturur. Ancak bu test, mineralin yüzeyine zarar verebileceğinden dikkatli ve küçük bir alanda yapılmalıdır. Bu test, benzer görünümlü diğer minerallerden ayırmak için kullanılabilir.

Sertlik Testi

Mohs sertliği 5-6 civarındadır. Bir çakı veya cam parçası ile çizilip çizilemediğini kontrol ederek yaklaşık sertliğini belirleyebilirsiniz.

Benzer taşlar

Krizokolla

Chrysocolla

Diğer adları: Bakır Zümrütü

Varisit

Variscite

Diğer adları: Yeşil Turkuaz

Howlit

Howlite

Diğer adları: Beyaz Turkuaz

Bilimsel sınıflandırma

Mineral sınıfı
Fosfatlar
Grup
Turkuaz Grubu
Kristal sistemi
Triklinik
Kimyasal formül
CuAl₆(PO₄)₄(OH)₈·4H₂O
Bileşim
Bakır (Cu), Alüminyum (Al), Fosfat (PO₄), Hidroksil (OH), Su (H₂O) içerir. Bakır mavi rengi, demir ise yeşilimsi tonları verir.

Turkuaz taşını keşfedin

Her yerde taşları tanımlayın

iOS, Android ve Web'de ücretsiz. Fotoğrafla tanımlama, tam veritabanı ve kişisel koleksiyonunuz.

Uygulamada aç