Bir fotoğrafınız mı var? Rockby uygulamasıyla taşları anında tanımlayın
Uygulamayı açAçıklama
Veziküler bazalt, koyu renkli, ince taneli, mafik bir volkanik kayaçtır. En belirgin özelliği, kayaç içinde bol miktarda bulunan ve gaz kabarcıklarının kaçışıyla oluşmuş boşluklar olan veziküllerdir. Bu veziküller genellikle yuvarlak veya elipsoidal şekilli olup, boyutları milimetreden santimetreye kadar değişebilir. Veziküllerin yoğunluğu, kayacın yoğunluğunu düşürerek onu hafifletir. Bazaltın ana mineral bileşimi plajiyoklaz feldispat, piroksen ve olivin içerir. Veziküller bazen ikincil minerallerle (örneğin zeolitler, kalsit, kuvars) doldurulabilir ve bu durumda amigdaloidal bazalt olarak adlandırılır.
Nasıl tanımlanır
- Renk
- Genellikle koyu gri, siyah veya kahverengimsi siyah renktedir.
- Parlaklık
- Mat ila camsı (vezikül içindeki minerallere bağlı olarak değişebilir).
- Doku
- Afanitik (ince taneli) matris içinde bol miktarda vezikül (boşluk) bulunur. Veziküllerin boyutu ve dağılımı değişkendir.
- Kristal biçimi
- Mikroskobik kristallerden oluşan bir matris içinde veziküller. Bazen fenokristaller (daha büyük kristaller) içerebilir.
- Dilinim
- Belirgin bir dilinim göstermez, çünkü ince taneli ve veziküllü yapısı nedeniyle kırılma yüzeyleri düzensizdir.
- Jeolojik ortam
- Okyanus ortası sırtları, sıcak noktalar, kıtasal rift bölgeleri ve volkanik adalar gibi volkanik aktivitenin yoğun olduğu bölgelerde lav akıntıları ve volkanik konilerde bulunur.
Temel bilgiler
- Sertlik: Mohs sertlik ölçeğinde 5-6 (mineral bileşenlerine bağlı olarak)
- Özgül ağırlık: 2.0-2.8 g/cm³ (vezikül yoğunluğuna bağlı olarak değişir, katı bazalttan daha düşüktür)
- Kristal sistemi: Monoklinik (piroksen ve plajiyoklaz için), Ortorombik (olivin için) - kayaç bir mineral topluluğudur.
- Renk: Koyu gri, siyah, kahverengimsi siyah
- Parlaklık: Mat ila camsı
- Şeffaflık: Opak
- Kırılma: Düzensiz, konkoidal (kabuksu) veya pürüzlü
- Dilinim: Yok (kayaç olarak), ancak içerdiği minerallerde (piroksen, plajiyoklaz) belirgin dilinimler bulunur.
- Bileşim: Plajiyoklaz feldispat (labradorit), piroksen (ojit), olivin, manyetit ve bazen ilmenit gibi minerallerden oluşur. Silika içeriği %45-52 arasındadır (mafik).
Hızlı kontrol
- Renk: Koyu gri, siyah, kahverengimsi siyah
- Parlaklık: Mat ila camsı
- Çizgi rengi: Beyazımsı gri
Fiziksel özellikler
- Kristal habiti: İnce taneli (afanitik) matris içinde veziküller. Bazen porfiritik doku gösterebilir.
- Dilinim türü: Yok (kayaç olarak)
- Kırılma türü: Düzensiz, konkoidal veya pürüzlü
- Tenasite: Gevrek
- Parlaklık türü: Mat ila camsı
Oluşum
Veziküler bazalt, volkanik patlamalar sırasında magmanın yüzeye ulaşması ve hızla soğumasıyla oluşur. Magma içinde çözünmüş halde bulunan gazlar (su buharı, karbondioksit, kükürt dioksit vb.) basınç düşüşüyle birlikte genleşir ve magma katılaşırken kaçmaya çalışır. Bu gazların kaçışı sırasında kayaç içinde bıraktığı boşluklara vezikül denir. Bu veziküllerin yoğunluğu ve boyutu, magmanın gaz içeriğine, viskozitesine ve soğuma hızına bağlıdır.
Kullanım alanları
Veziküler bazalt, hafifliği ve gözenekli yapısı nedeniyle inşaat sektöründe hafif agrega olarak, yol yapımında dolgu malzemesi olarak ve bahçe düzenlemelerinde dekoratif taş olarak kullanılır. Ayrıca, su filtrasyon sistemlerinde ve bazı endüstriyel uygulamalarda da kullanılabilir. Yüksek sürtünme katsayısı nedeniyle bazı durumlarda kaymaz yüzeyler oluşturmak için de tercih edilir.
Yaş dağılımı
Jeolojik zaman ölçeğinde çok geniş bir dağılıma sahiptir; Prekambriyen'den günümüze kadar oluşumları gözlenir. Özellikle Kretase ve Tersiyer dönemlerinde yoğun volkanik aktivite ile yaygınlaşmıştır.
Nerede bulunur
Hawaii, ABD
Aktif volkanik bölgelerde, özellikle Kilauea ve Mauna Loa gibi volkanlardan çıkan lav akıntılarında bol miktarda veziküler bazalt bulunur.
İzlanda
Orta Atlantik Sırtı'nın yüzeye çıktığı bir ada ülkesi olması nedeniyle, İzlanda'da çok sayıda veziküler bazalt lav akıntısı ve volkanik oluşum mevcuttur.
Dekkan Tuzakları, Hindistan
Büyük volkanik patlamalar sonucu oluşmuş geniş bazaltik lav platolarında veziküler bazalt yaygın olarak bulunur.
Türkiye
Doğu Anadolu, İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki genç volkanik alanlarda (örneğin Erciyes, Hasan Dağı, Nemrut Dağı çevresi) veziküler bazalt oluşumları gözlenir.
Bulma ipuçları
Volkanik Bölgeleri Araştırın
Veziküler bazalt, aktif veya sönmüş volkanların çevresindeki lav akıntılarında, volkanik konilerde ve volkanik platolarda en yaygın olarak bulunur.
Yüzey Özelliklerine Dikkat Edin
Kayacın yüzeyinde veya kırık yüzeylerinde belirgin gaz boşlukları (veziküller) arayın. Bu boşluklar genellikle yuvarlak veya elipsoidal şekillidir.
Hafifliğini Kontrol Edin
Veziküler bazalt, gözenekli yapısı nedeniyle katı bazalta göre daha hafiftir. Elinize aldığınızda bu hafifliği fark edebilirsiniz.
Renk ve Doku
Koyu renkli (siyah, koyu gri, kahverengimsi siyah) ve ince taneli bir matris içinde veziküllerin varlığı önemli bir ipucudur.
Benzer taşlar
Sünger Taşı (Ponza)
Pumice
Diğer adları: Ponza Taşı
Skorya
Scoria
Diğer adları: Cüruf
Amigdaloidal Bazalt
Amygdaloidal Basalt
Diğer adları: Bademcik Bazalt
Bilimsel sınıflandırma
- Mineral sınıfı
- Püskürük Kayaç (Volkanik)
- Grup
- Bazalt Grubu
- Kristal sistemi
- Kayaç bir mineral topluluğu olduğundan belirli bir kristal sistemi yoktur. İçerdiği minerallerin (plajiyoklaz, piroksen, olivin) kendi kristal sistemleri vardır.
- Kimyasal formül
- Belirli bir kimyasal formülü yoktur, silikat minerallerinin bir karışımıdır.
- Bileşim
- Ana olarak plajiyoklaz (Ca-zengin), piroksen (ojit), olivin ve demir-titanyum oksitler (manyetit, ilmenit) içerir. Silika (SiO2) içeriği %45-52 aralığındadır.
Veziküler Bazalt taşını keşfedin
Her yerde taşları tanımlayın
iOS, Android ve Web'de ücretsiz. Fotoğrafla tanımlama, tam veritabanı ve kişisel koleksiyonunuz.