Bir fotoğrafınız mı var? Rockby uygulamasıyla taşları anında tanımlayın
Uygulamayı açAçıklama
Obsidyen, doğal olarak oluşan, amorf (kristal yapısı olmayan) bir volkanik camdır. Genellikle koyu renkli, parlak ve konkoidal (midye kabuğu şeklinde) kırılmaya sahip bir kayaçtır. Yüksek silika içeriği (%70-75 SiO2) ile karakterizedir ve genellikle riyolitik lavların hızlı soğumasıyla oluşur. İçerdiği eser elementlere ve mikroskobik kapanımlara bağlı olarak siyah, kahverengi, yeşil, kırmızı veya nadiren mavi gibi farklı renklerde olabilir. Şeffaf veya yarı şeffaf olabilir.
Nasıl tanımlanır
- Renk
- Genellikle siyah, koyu kahverengi, koyu yeşil; nadiren kırmızı, mavi veya gri. İçerdiği mikroskobik mineral kapanımları veya gaz kabarcıkları nedeniyle 'kar tanesi obsidyen' (sferulitler) veya 'gökkuşağı obsidyen' (ince mineral katmanları) gibi desenler gösterebilir.
- Parlaklık
- Camsı (vitreous) parlaklık.
- Doku
- Pürüzsüz, homojen, camsı doku. Mikroskobik kristaller veya gaz kabarcıkları içerebilir.
- Kristal biçimi
- Amorf (kristal yapısı yoktur).
- Dilinim
- Yoktur. Konkoidal (midye kabuğu şeklinde) kırılma gösterir.
- Jeolojik ortam
- Aktif veya sönmüş volkanik bölgelerde, riyolitik lav akıntılarının kenarlarında, volkanik domlarda ve dayklarda bulunur. Lavın yüzeyle temas ettiği veya suyla karşılaştığı yerlerde hızlı soğuma koşulları oluşur.
Temel bilgiler
- Sertlik: 5-5.5 (Mohs sertlik ölçeği)
- Özgül ağırlık: 2.35-2.60 g/cm³
- Kristal sistemi: Amorf (kristal yapısı yoktur)
- Renk: Siyah, koyu kahverengi, koyu yeşil; nadiren kırmızı, mavi, gri
- Parlaklık: Camsı (vitreous)
- Şeffaflık: Şeffaf ila opak
- Kırılma: Konkoidal (midye kabuğu şeklinde), çok keskin kenarlar oluşturur
- Dilinim: Yok
- Bileşim: Esas olarak silika (SiO2 %70-75), Al2O3, Fe2O3, MgO, CaO, Na2O, K2O ve H2O içerir. Mineralojik olarak kuvars, feldispat ve biyotit gibi minerallerin mikroskobik kristallerini içerebilir, ancak bunlar genellikle gözle görülemez.
Hızlı kontrol
- Renk: Genellikle siyah veya koyu kahverengi
- Parlaklık: Camsı (vitreous)
- Çizgi rengi: Beyaz (obsidyen genellikle çizgi bırakmaz veya çok açık bir çizgi bırakır, ancak bu test genellikle uygulanmaz çünkü çok serttir ve çizgi plakasına zarar verebilir)
Fiziksel özellikler
- Kristal habiti: Yok (amorf)
- Dilinim türü: Yok
- Kırılma türü: Konkoidal (midye kabuğu şeklinde)
- Tenasite: Kırılgan
- Parlaklık türü: Camsı (vitreous)
Oluşum
Obsidyen, felsik (silika açısından zengin) lavın, özellikle riyolitik lavın, çok hızlı bir şekilde soğuması ve kristalleşmek için yeterli zaman bulamaması sonucu oluşan amorf bir volkanik camdır. Bu hızlı soğuma, atomların düzenli bir kristal yapı oluşturmasını engeller.
Kullanım alanları
Tarih öncesi dönemlerden beri keskin kenarları nedeniyle alet yapımında (bıçaklar, ok uçları, kazıyıcılar), cerrahi neşterlerde, dekoratif objelerde, takılarda ve süs eşyalarında kullanılmıştır. Günümüzde jeolojik araştırmalarda ve koleksiyonculukta da önemlidir.
Yaş dağılımı
Genellikle Tersiyer ve Kuaterner yaşlı volkanik bölgelerde bulunur, ancak daha eski oluşumlar da mevcuttur.
Nerede bulunur
Türkiye
Doğu Anadolu (Nemrut Dağı, Süphan Dağı, Hasan Dağı, Erciyes Dağı çevresi), İç Anadolu (Göreme, Kapadokya) ve Batı Anadolu'da (Kula Volkanik Alanı) önemli obsidyen yatakları bulunmaktadır. Özellikle tarih öncesi dönemlerde alet yapımında yoğun olarak kullanılmıştır.
Amerika Birleşik Devletleri
Oregon, Kaliforniya, Arizona, New Mexico, Wyoming ve Idaho gibi batı eyaletlerinde bol miktarda bulunur. Yellowstone Ulusal Parkı'ndaki Obsidyen Kayası (Obsidian Cliff) önemli bir örnektir.
Meksika
Antik Mezoamerikan uygarlıkları tarafından yoğun olarak kullanılmış, Teotihuacan gibi bölgelerde büyük yatakları vardır.
İzlanda
Aktif volkanik bir ada olması nedeniyle obsidyen oluşumları yaygındır.
Japonya
Hokkaido ve Kyushu adalarında volkanik aktiviteye bağlı obsidyen yatakları bulunur.
Ekvador
And Dağları'ndaki volkanik bölgelerde obsidyen yatakları mevcuttur.
Bulma ipuçları
Volkanik Bölgeleri Araştırın
Obsidyen, aktif veya sönmüş volkanların yakınında, özellikle riyolitik lav akıntılarının olduğu yerlerde bulunur. Eski lav akıntılarının kenarları ve volkanik domlar iyi arama alanlarıdır.
Yüzey Özelliklerine Dikkat Edin
Parlak, camsı yüzeyi ve konkoidal kırılma özelliği obsidyeni diğer kayaçlardan ayırır. Genellikle koyu renklidir, ancak renk varyasyonları olabilir.
Kırık Kenarlara Dikkat
Obsidyen çok keskin kenarlara sahip olabilir. Toplarken veya incelerken dikkatli olun ve uygun koruyucu eldivenler kullanın.
Erozyon Alanlarını Kontrol Edin
Akarsu yatakları, erozyona uğramış yamaçlar ve yol kesitleri gibi yerlerde obsidyen parçaları yüzeye çıkmış olabilir.
Benzer taşlar
Bazaltik Cam (Takilit)
Tachylyte
Diğer adları: Takilit
Pumice (Ponza)
Pumice
Diğer adları: Sünger Taşı
Skorya
Scoria
Diğer adları: Cüruf Taşı
Pitchstone
Pitchstone
Diğer adları: Zift Taşı
Bilimsel sınıflandırma
- Mineral sınıfı
- Kayaç (mineral değil, ancak mineraloid olarak kabul edilebilir)
- Grup
- Volkanik Camlar
- Kristal sistemi
- Amorf
- Kimyasal formül
- Esas olarak SiO2 (yaklaşık %70-75), ancak değişken bileşime sahiptir.
- Bileşim
- Silika açısından zengin (felsik) volkanik cam. Genellikle riyolitik bileşime sahiptir. Su içeriği genellikle %1'den azdır.
Obsidyen taşını keşfedin
Her yerde taşları tanımlayın
iOS, Android ve Web'de ücretsiz. Fotoğrafla tanımlama, tam veritabanı ve kişisel koleksiyonunuz.