Jak rozpoznać Bazalt

Aby poprawnie zidentyfikować Bazalt (Basalt), sprawdź każdą z tych cech po kolei. Wiele skał i minerałów wygląda podobnie, dlatego przed podjęciem decyzji porównaj kilka właściwości.

Identyfikacja krok po kroku

1. 1

   Kolor

   Ogólny kolor oraz ewentualna strefowość lub pasmowość

   Ciemnoszary do czarnego, czasem z odcieniem zielonkawym lub brązowawym.

2. 2

   Połysk

   Jak powierzchnia odbija światło: metaliczny, szklisty, matowy

   Matowy do szklistego (w przypadku świeżych przełamów lub fenokryształów).

3. 3

   Tekstura

   Wielkość ziaren i charakter powierzchni: gruboziarnista, drobnoziarnista, szklista

   Afanitowa (drobnoziarnista, ziarna niewidoczne gołym okiem), porfirowa (z widocznymi fenokryształami w drobnoziarnistej masie), pęcherzykowa (z pustkami po gazach), migdałowcowa (pęcherzyki wypełnione wtórnymi minerałami).

4. 4

   Forma krystaliczna

   Kształt widocznych kryształów lub ścian kryształów

   Zazwyczaj brak widocznych kryształów w masie podstawowej. Fenokryształy (jeśli występują) mogą mieć pokrój tabliczkowy (plagioklazy) lub słupkowy (pirokseny, oliwiny).

5. 5

   Łupliwość

   Jak pęka: płaskie płaszczyzny łupliwości czy nieregularny przełam

   Brak wyraźnej łupliwości w skale jako całości. Poszczególne minerały w bazalcie (np. pirokseny, plagioklazy) wykazują łupliwość, ale ze względu na ich mały rozmiar, nie jest ona widoczna makroskopowo.

6. 6

   Środowisko geologiczne

   Formacja skalna i otoczenie, w którym występuje

   Występuje w środowiskach wulkanicznych: wylewy lawowe (potoki lawowe, pokrywy lawowe), intruzje płytkie (dajki, sille), wulkany tarczowe, grzbiety śródoceaniczne, wyspy wulkaniczne, kontynentalne prowincje bazaltowe.

Kluczowe fakty

Twardość

6-7 w skali Mohsa (dla poszczególnych minerałów, skała jako całość jest twarda i odporna na ścieranie)

Gęstość względna

2.8-3.0 g/cm³

Układ krystalograficzny

Minerały w bazalcie krystalizują w różnych układach (np. plagioklazy - trójskośny, pirokseny - jednoskośny, oliwiny - rombowy). Skała jako całość nie ma określonego układu krystalograficznego.

Kolor

Ciemnoszary, czarny, czasem zielonkawy lub brązowawy

Połysk

Matowy, szklisty (na świeżych przełamach lub fenokryształach)

Przezroczystość

Nieprzezroczysty

Przełam

Muszlowy, nierówny, zadziorowaty

Łupliwość

Brak wyraźnej łupliwości w skale. Minerały składowe posiadają łupliwość (np. pirokseny - dwie prostopadłe, plagioklazy - dwie pod kątem 90 stopni).

Skład

Głównie plagioklazy (labradoryt), pirokseny (augit), oliwiny, magnetyt. Może zawierać również nefelin, ilmenit, apatyt.

Cechy fizyczne

• Pokrój kryształów: Afanitowy (drobnoziarnisty), porfirowy (z fenokryształami), pęcherzykowy, migdałowcowy. Często tworzy struktury słupowe (kolumnowe).
• Rodzaj łupliwości: Brak w skale. Minerały składowe: doskonała (plagioklazy), dobra (pirokseny).
• Rodzaj przełamu: Muszlowy, nierówny, zadziorowaty.
• Spoistość: Kruchy, ale bardzo wytrzymały na ściskanie.
• Rodzaj połysku: Matowy do szklistego.

Poznaj Bazalt