วิธีระบุ ฮีมาไทต์

เพื่อระบุ ฮีมาไทต์ (Hematite) อย่างถูกต้อง ให้ตรวจสอบลักษณะแต่ละข้อตามลำดับ หินและแร่หลายชนิดมีลักษณะคล้ายกัน ดังนั้นให้ตรวจสอบคุณสมบัติหลายข้อประกอบกันก่อนตัดสินใจ

การระบุทีละขั้น

1. 1

   สี

   สีโดยรวมและการแบ่งโซนหรือแถบสีถ้ามี

   สีของฮีมาไทต์มีความหลากหลาย ตั้งแต่สีดำเทาเงินวาวคล้ายโลหะ (specular hematite) สีดำด้าน สีน้ำตาลแดง ไปจนถึงสีแดงสดใสในรูปผงหรือดิน

2. 2

   ความวาว

   ลักษณะที่ผิวสะท้อนแสง: วาวโลหะ วาวแก้ว หรือด้าน

   ความวาวมีตั้งแต่แบบโลหะ (metallic) ในผลึกที่สมบูรณ์และมวลสารแบบ specular hematite ไปจนถึงแบบด้าน (dull) หรือแบบดิน (earthy) ในมวลสารละเอียด

3. 3

   เนื้อหิน

   ขนาดเม็ดแร่และสัมผัสของผิว: หยาบ ละเอียด หรือเนื้อแก้ว

   เนื้อสัมผัสมีหลากหลายรูปแบบ เช่น ผลึกแผ่นบางๆ (micaceous), มวลสารเป็นไต (reniform หรือ kidney ore), มวลสารเป็นเส้นใย (fibrous), มวลสารเป็นชั้น (botryoidal), มวลสารละเอียดคล้ายดิน (earthy), หรือมวลสารหนาแน่น (massive)

4. 4

   รูปผลึก

   รูปร่างของผลึกหรือหน้าผลึกที่มองเห็นได้

   ระบบผลึกเป็นแบบสามแกน (Trigonal) ผลึกที่พบได้ทั่วไปมักเป็นแบบแผ่นบางๆ (tabular) หรือแบบโรเซ็ต (rosette) ที่เรียกว่า 'iron rose' นอกจากนี้ยังพบในรูปมวลสารหนาแน่น, มวลสารเป็นไต, มวลสารเป็นเส้นใย, หรือมวลสารคล้ายดิน

5. 5

   แนวแตกเรียบ

   ลักษณะการแตก: ระนาบแนวแตกเรียบหรือรอยแตกไม่สม่ำเสมอ

   ไม่มีแนวแตกเรียบที่ชัดเจน (no distinct cleavage) แต่มีแนวแตกแบบ parting ที่สังเกตได้ในบางทิศทาง

6. 6

   สภาพแวดล้อมทางธรณีวิทยา

   ชั้นหินและสภาพแวดล้อมที่พบ

   พบในหินตะกอนเหล็กแบบแถบ (Banded Iron Formations - BIFs), แหล่งแร่เหล็กแบบสัมผัส (contact metamorphic deposits), แหล่งแร่ไฮโดรเทอร์มอล (hydrothermal veins), เป็นแร่รองในหินอัคนีและหินแปร, และเป็นผลผลิตจากการผุพังของแร่เหล็กอื่นๆ ในดินและหินตะกอน

ข้อเท็จจริงสำคัญ

ความแข็ง

5.5 - 6.5 (ตามมาตราโมห์)

ความถ่วงจำเพาะ

5.26 (ค่อนข้างหนัก)

ระบบผลึก

สามแกน (Trigonal)

สี

ดำเทาเงิน, ดำ, น้ำตาลแดง, แดง

ความวาว

โลหะ, ด้าน, ดิน

ความโปร่งใส

ทึบแสง (Opaque)

รอยแตก

ไม่สม่ำเสมอ (uneven) ถึงแบบก้นหอย (conchoidal)

แนวแตกเรียบ

ไม่มีแนวแตกเรียบที่ชัดเจน (no distinct cleavage), มีแนวแตกแบบ parting ในบางทิศทาง

องค์ประกอบ

เหล็กออกไซด์ (Iron Oxide), Fe2O3

ลักษณะทางกายภาพ

• ลักษณะผลึก: ผลึกแผ่นบาง (tabular), ผลึกโรเซ็ต (rosette), มวลสารเป็นไต (reniform/kidney ore), มวลสารเป็นชั้น (botryoidal), มวลสารเป็นเส้นใย (fibrous), มวลสารหนาแน่น (massive), มวลสารคล้ายดิน (earthy)
• ชนิดแนวแตกเรียบ: ไม่มีแนวแตกเรียบที่ชัดเจน (None), มีแนวแตกแบบ parting {0001} และ {1011}
• ชนิดรอยแตก: ไม่สม่ำเสมอ (Uneven) ถึงแบบก้นหอย (Conchoidal)
• ความเหนียว: เปราะ (Brittle)
• ชนิดความวาว: โลหะ (Metallic) ถึงด้าน (Dull) หรือดิน (Earthy)

สำรวจ ฮีมาไทต์